Nguyễn Văn Ba

Có những con người mà khi ta gặp, ta cảm nhận được cả một chiều dài lịch sử hiện diện trong ánh mắt và giọng nói của họ. Bác Nguyễn Văn Ba – một cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ – là người như thế.

Tôi gặp bác trong một buổi sinh hoạt truyền thống tại địa phương. Bác năm nay đã ngoài bảy mươi tuổi, mái tóc bạc trắng, dáng người đã không còn nhanh nhẹn như xưa, nhưng giọng nói vẫn rõ ràng và dứt khoát. Khi nhắc đến những năm tháng chiến tranh, ánh mắt bác ánh lên một niềm tự hào xen lẫn sự trầm lặng của người đã đi qua mất mát.

Bác kể rằng mình nhập ngũ khi vừa tròn mười tám tuổi. Cái tuổi mà hôm nay tôi và nhiều bạn sinh viên còn đang ngồi trên giảng đường, lo lắng về bài tập, thi cử và tương lai nghề nghiệp. Thế nhưng ở thời của bác, tương lai gắn liền với hai chữ “độc lập”. Bác nói: “Hồi đó tụi bác chỉ có một suy nghĩ đơn giản là đất nước mình phải được tự do. Nếu thanh niên không đứng lên thì ai sẽ bảo vệ quê hương?”

Những năm tháng chiến đấu của bác là chuỗi ngày gian khổ. Thiếu thốn lương thực, thuốc men, điều kiện sinh hoạt vô cùng khắc nghiệt. Có những ngày hành quân dài, chỉ ăn vội củ sắn, ngụm nước suối rồi lại tiếp tục di chuyển. Bom đạn có thể ập xuống bất cứ lúc nào. Đồng đội có thể hy sinh ngay bên cạnh. Bác kể về một người bạn thân cùng nhập ngũ, từng hẹn nhau sau chiến tranh sẽ về lại quê nhà mở một xưởng cơ khí nhỏ. Thế nhưng ước mơ ấy đã dang dở khi người bạn ấy ngã xuống trong một trận càn.

Khi kể đến đây, giọng bác chùng xuống. Nhưng bác không khóc. Bác chỉ nói chậm rãi: “Chiến tranh là vậy đó con. Mất mát nhiều lắm. Nhưng nếu sợ mất mát mà không dám đứng lên, thì đất nước mình sẽ ra sao?”

Nghe những lời ấy, tôi cảm thấy trong lòng mình dâng lên một niềm xúc động khó tả. Trước đây, lịch sử đối với tôi đôi khi chỉ là những mốc thời gian, những con số, những trận đánh được ghi trong sách giáo khoa. Nhưng qua lời kể của bác, lịch sử bỗng trở nên sống động và chân thực. Đó không chỉ là những chiến công, mà còn là những giấc mơ còn dang dở, những tuổi trẻ gửi lại nơi chiến trường.

Điều khiến tôi khâm phục nhất ở bác không chỉ là sự dũng cảm trong chiến đấu, mà còn là tinh thần lạc quan. Bác nói rằng trong hoàn cảnh khó khăn nhất, điều giúp các chiến sĩ vượt qua chính là niềm tin vào ngày mai. Họ tin rằng rồi đất nước sẽ hòa bình, trẻ em sẽ được đến trường, người dân sẽ được sống trong yên bình. Chính niềm tin ấy đã tiếp thêm sức mạnh để họ chịu đựng và chiến đấu.

Là một sinh viên Khoa Cơ khí, tôi thường nghĩ đến tương lai của mình gắn liền với máy móc, dây chuyền sản xuất, những bản vẽ kỹ thuật. Nhưng sau cuộc gặp gỡ ấy, tôi hiểu rằng mọi công trình, mọi thành tựu kỹ thuật hôm nay đều được xây dựng trên nền tảng của sự hy sinh ngày trước. Nếu không có sự kiên cường của thế hệ cha anh, sẽ không có môi trường hòa bình để chúng tôi học tập và sáng tạo.

Tôi tự hỏi bản thân: mình đã sống xứng đáng với sự hy sinh ấy chưa? Trong khi các bác năm xưa sẵn sàng đánh đổi tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc, thì hôm nay tôi có dám đánh đổi sự lười biếng, sự trì hoãn của bản thân để học tập tốt hơn, rèn luyện tốt hơn hay không?

Trước khi kết thúc buổi trò chuyện, tôi hỏi bác điều bác mong mỏi nhất ở thế hệ trẻ hiện nay. Bác mỉm cười hiền hậu: “Bác không mong gì lớn lao đâu. Chỉ mong các cháu sống có lý tưởng, có trách nhiệm với gia đình và xã hội. Đất nước bây giờ hòa bình rồi, nhiệm vụ của các cháu là xây dựng và phát triển nó.”

Câu nói ấy như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc. “Câu chuyện thời hoa lửa” mà bác kể không chỉ là ký ức của quá khứ, mà còn là ngọn lửa truyền sang thế hệ hôm nay. Ngọn lửa của lòng yêu nước, của tinh thần dấn thân và trách nhiệm.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những giá trị mà nó để lại thì vẫn còn nguyên vẹn. Đó là bài học về sự đoàn kết, về ý chí vượt khó, về niềm tin không bao giờ tắt. Là một sinh viên, tôi hiểu rằng cách tốt nhất để tri ân những người đi trước không phải chỉ bằng lời nói, mà bằng hành động cụ thể: học tập nghiêm túc, rèn luyện bản thân, đóng góp sức trẻ vào sự phát triển của quê hương, đất nước.

Thời hoa lửa đã qua, nhưng trong trái tim tôi hôm nay, một ngọn lửa nhỏ đã được thắp lên – ngọn lửa của lòng biết ơn và khát vọng sống có ích. Và tôi tin rằng, khi mỗi người trẻ đều giữ cho mình ngọn lửa ấy, tương lai của đất nước sẽ ngày càng tươi sáng hơn.