Nguyễn Văn Cao

Văn Cao tên khai sinh là Nguyễn Văn Cao, sinh ngày 15-11-1923 tại Hải Phòng. Quê gốc ở thôn An Lễ, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Lúc nhỏ, Văn Cao học tại trường Bonnal Hải Phòng, sau đó, học trung học tại trường dòng Xanh Giôdep và học thêm âm nhạc tại đây.

Văn Cao là một trong những tác giả đi tiên phong trong phong trào sáng tác nhạc mới, với khá nhiều ca khúc lãng mạn và ca khúc yêu nước, cách mạng. Ngoài sáng tác ca khúc, Văn Cao còn viết truyện ngắn (đăng trên Tiểu thuyết thứ bảy những năm 1942, 1943) và vẽ tranh. Cũng trong thời gian này, Văn Cao được giới thiệu vào Việt Minh.

Nhận nhiệm vụ sáng tác bài hát cho học viên trường Quân chính kháng Nhật, Văn Cao đã viết “Tiến quân ca” . Năm 1945 bài hát này được Đại hội Quốc dân ở Tân Trào chọn làm Quốc ca và năm 1946, được Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chính thức công nhận. Ngoài ra, còn nhiều ca khúc cách mạng khác cũng được Văn Cao sáng tác trong năm 1945:“Chiến sĩ hải quân”, “Chiến sĩ không quân”, “Chiến sĩ Việt Nam”, “Công nhân Việt Nam”, “Bắc Sơn”...

Kháng chiến toàn quốc bùng nổ (19/12/1946), Văn Cao lên chiến khu Việt Bắc, tiếp tục sáng tác nhiều ca khúc mới:“Làng tôi”, “Ngày mùa”, tiếp đó là “Trường ca sông Lô”, “Ca ngợi Hồ Chủ tịch” và “Tiến quân ca” là những đỉnh cao về ca khúc cách mạng.

Sau hòa bình lập lại (1954), Văn Cao còn viết kịch, làm thơ, tiêu biểu như các tác phẩm: “Cái hầm sống” (1948), trường ca “Những người trên cửa biển” (1956) và tập thơ Lá (1988).

Với những đóng góp xứng đáng cho nền văn học, nghệ thuật nước nhà, Văn Cao được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba (1988), Huân chương Độc lập hạng Nhất (1993), được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật đợt I (1996). Ngày 10-7-1995, Văn Cao từ trần.