Nguyễn Văn Cừ (1912–1941) là một nhà cách mạng tiêu biểu của Việt Nam, từng giữ cương vị Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương trong giai đoạn 1938–1940.

Nguyễn Văn Cừ (1912–1941) là một nhà cách mạng tiêu biểu của Việt Nam, từng giữ cương vị Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương trong giai đoạn 1938–1940.

Ông sinh ngày 9/7/1912 tại làng Phù Khê, tổng Nghĩa Lập, huyện Đông Ngàn, tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Ngay từ khi còn trẻ, Nguyễn Văn Cừ đã tham gia hoạt động cách mạng và sớm thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh mạnh mẽ.

Năm 1928, ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, sau đó trở thành một trong những người tích cực hoạt động trong phong trào cách mạng. Năm 1930, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Do hoạt động cách mạng, ông nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam, tra tấn nhưng vẫn kiên định với lý tưởng của mình.

Năm 1938, Nguyễn Văn Cừ được bầu làm Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong thời gian lãnh đạo, ông chú trọng xây dựng lực lượng cách mạng, củng cố tổ chức Đảng và đề ra những chủ trương phù hợp với tình hình đất nước. Ông cũng viết tác phẩm nổi tiếng “Tự chỉ trích”, thể hiện tinh thần tự phê bình và phê bình trong Đảng, nhằm giúp tổ chức cách mạng sửa chữa sai lầm và tăng cường đoàn kết.

Năm 1940, Nguyễn Văn Cừ bị thực dân Pháp bắt. Sau cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ, ông bị kết án tử hình. Ngày 28/8/1941, Nguyễn Văn Cừ bị thực dân Pháp xử bắn tại Hóc Môn, Gia Định, khi mới 29 tuổi.

Nguyễn Văn Cừ đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng những đóng góp của ông đối với phong trào cách mạng Việt Nam để lại dấu ấn sâu sắc. Ông được ghi nhớ là một nhà lãnh đạo kiên định, có tư duy chính trị sâu sắc và giàu tinh thần trách nhiệm, là tấm gương về lòng yêu nước và sự hy sinh vì sự nghiệp cách mạng.