Nguyễn Văn Trỗi (12)

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại xã Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi bao lớp người đã đứng lên chống lại mọi thế lực xâm lược. Lớn lên trong những năm tháng đất nước bị chia cắt và chiến tranh lan rộng, tuổi thơ của Trỗi gắn với cảnh nghèo khó của một gia đình lao động. Sau khi rời quê vào Sài Gòn kiếm sống, anh học nghề điện và trở thành một người thợ cần cù, lặng lẽ mưu sinh giữa thành phố đông đúc.

Nhưng đằng sau dáng vẻ bình dị ấy là một trái tim luôn cháy bỏng khát vọng giải phóng dân tộc. Chứng kiến cảnh quê hương bị bom đạn tàn phá, đồng bào bị đàn áp, Nguyễn Văn Trỗi sớm tham gia phong trào cách mạng trong lòng đô thị Sài Gòn. Với lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm cao, anh nhanh chóng trở thành một chiến sĩ biệt động kiên cường, sẵn sàng nhận những nhiệm vụ nguy hiểm nhất.

Năm 1964, khi chiến tranh ngày càng leo thang, tổ chức giao cho Nguyễn Văn Trỗi một nhiệm vụ đặc biệt: đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) để ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara, người dự kiến sẽ đi qua cây cầu này trong chuyến thăm Sài Gòn. Đó là một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm, bởi khu vực này được canh gác nghiêm ngặt. Tuy vậy, Trỗi vẫn bình tĩnh nhận lệnh, bởi anh hiểu rằng mỗi hành động của mình đều góp phần vào cuộc đấu tranh chung của dân tộc.

Đêm trước ngày hành động, Nguyễn Văn Trỗi bí mật tiếp cận khu vực cầu và tiến hành đặt chất nổ. Nhưng khi đang chuẩn bị hoàn tất công việc, anh bị lực lượng chính quyền Sài Gòn phát hiện và bắt giữ. Sau đó, anh bị đưa vào nhà giam và chịu nhiều cuộc thẩm vấn, tra tấn nhằm buộc khai ra tổ chức phía sau. Dù bị đánh đập dã man, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết của một người chiến sĩ cách mạng. Anh không hé lộ bất kỳ thông tin nào, cũng không tỏ ra sợ hãi trước sự đe dọa của kẻ thù.

Vụ án của Nguyễn Văn Trỗi nhanh chóng gây chấn động dư luận trong và ngoài nước. Nhiều phong trào quốc tế đã lên tiếng phản đối bản án tử hình dành cho anh, coi đây là hành động đàn áp tàn bạo đối với một chiến sĩ yêu nước. Tại nhiều quốc gia, các cuộc biểu tình đã diễn ra để yêu cầu chính quyền Sài Gòn phải tha mạng cho người thanh niên Việt Nam ấy.

Tuy nhiên, bất chấp làn sóng phản đối, chính quyền vẫn quyết định thi hành án tử hình đối với Nguyễn Văn Trỗi. Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại pháp trường Chí Hòa, anh bị đưa ra xử bắn. Trước giờ phút cuối cùng của cuộc đời, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ một thái độ bình tĩnh và hiên ngang khiến những người chứng kiến không khỏi xúc động.

Khi đội hành quyết chuẩn bị bịt mắt, anh đã dứt khoát từ chối. Với giọng nói mạnh mẽ, anh hô vang:

“Đả đảo đế quốc Mỹ!”

“Hồ Chí Minh muôn năm!”

“Việt Nam muôn năm!”

Những lời hô ấy vang lên giữa pháp trường như một bản tuyên ngôn của lòng yêu nước và khát vọng độc lập. Chỉ vài giây sau, loạt đạn vang lên, cướp đi sinh mạng của người thanh niên mới 24 tuổi. Nhưng cái chết của Nguyễn Văn Trỗi không phải là sự kết thúc, mà trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần đấu tranh chống áp bức và xâm lược.

Tin về sự hy sinh của anh nhanh chóng lan rộng khắp Việt Nam và nhiều nước trên thế giới. Tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi được nhắc đến trong các phong trào đấu tranh vì hòa bình và độc lập dân tộc. Ở nhiều quốc gia, các con đường, trường học và tổ chức thanh niên được đặt theo tên anh, như một sự tôn vinh đối với lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất của người chiến sĩ trẻ.