Nguyễn Văn Trỗi và 9 phút hiên ngang trước họng súng

Nguyễn Văn Trỗi là một thợ điện trẻ tuổi tham gia lực lượng biệt động Sài Gòn. Tháng 5 năm 1964, nhận được nguồn tin phái đoàn quân sự cao cấp của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn, anh đã tình nguyện nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý để ám sát.

Kế hoạch đang ở giai đoạn chuẩn bị cuối cùng thì anh bị phát hiện và bắt giữ. Trong suốt thời gian bị giam cầm, dù bị chính quyền Sài Gòn dùng mọi cực hình tra tấn dã man để bức cung, Nguyễn Văn Trỗi vẫn một mực nhận hết trách nhiệm về mình, tuyệt đối không khai ra tổ chức và những người đồng chí.

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, địch đưa anh ra xử bắn tại khám Chí Hòa. Khi đứng trước pháp trường, anh kiên quyết không cho bịt mắt, giật phăng tấm băng đen và nói: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi". Trước sự chứng kiến của nhiều phóng viên quốc tế, anh đã dành 9 phút cuối đời để vạch trần tội ác của đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai.

Ngay trước lúc loạt đạn vang lên, anh đã hô lớn: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Việt Nam muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!". Tấm gương lẫm liệt của Nguyễn Văn Trỗi không chỉ làm chấn động Sài Gòn lúc bấy giờ mà còn tạo nên làn sóng biểu tình chống chiến tranh Việt Nam trên toàn thế giới.