NGUYỄN VIẾT XUÂN-KHÍ PHÁCH THÉP TRÊN MÂM PHÁO
Nguyễn Viết Xuân sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Nỗi đau của thân phận nô lệ hằn sâu khi mới 7 tuổi, anh đã phải đi làm thuê, giúp việc để mưu sinh. Suốt 10 năm ròng rã sống trong cảnh áp bức đã hun đúc trong anh ý chí phản kháng mạnh mẽ.
Năm 1952, tròn 18 tuổi, anh bí mật rời vùng tạm chiếm, tìm đường ra vùng tự do để nhập ngũ. Trong giai đoạn 1952–1954, anh bắt đầu từ vị trí chiến sĩ trinh sát, trực tiếp tham gia chiến đấu trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, góp phần vào thắng lợi “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Trong quá trình công tác, nhờ sự tận tụy và lòng dũng cảm, anh lần lượt được tin tưởng giao nhiều chức vụ quan trọng như tiểu đội trưởng trinh sát, trung đội trưởng pháo cao xạ và cuối cùng là chính trị viên đại đội.
Trong bối cảnh Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, đại đội của Nguyễn Viết Xuân được giao nhiệm vụ bảo vệ vùng trời phía Tây Quảng Bình, nơi đơn vị thường xuyên phải đối mặt với các tốp máy bay F.100 hiện đại oanh tạc dữ dội. Khi địch tập trung hỏa lực tấn công vào khẩu đội 3, tình thế trở nên vô cùng nguy cấp, ông đã bất chấp hiểm nguy rời khỏi công sự, đứng hiên ngang bên mâm pháo để khích lệ tinh thần chiến sĩ và hô vang khẩu lệnh nổi tiếng: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”, tiếp thêm ý chí chiến đấu cho toàn đơn vị. Trong lúc chiến đấu, ông bị trúng đạn, gãy nát đùi phải nhưng vẫn nén đau đớn, yêu cầu y tá xử lý vết thương và giữ kín để không ảnh hưởng đến tinh thần đồng đội. Trước khi hy sinh, ông không nghĩ đến bản thân mà bình tĩnh chỉ định người thay thế, bàn giao công tác và dặn dò chăm sóc thương binh, thể hiện tinh thần trách nhiệm và lý tưởng cách mạng cao đẹp.
Cuộc đời Nguyễn Viết Xuân là minh chứng sống động cho tinh thần “Cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Dù chiến tranh đã lùi xa, nhưng khẩu lệnh “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” của anh vẫn mãi vang vọng như một biểu tượng của ý chí kiên cường và lòng dũng cảm. Tinh thần ấy trở thành bài học quý báu cho thế hệ trẻ hôm nay về sự kiên định, trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho tương lai dân tộc. Tên tuổi của anh vì thế mãi là một bản trường ca bất diệt trong lòng nhân dân Việt Nam.


