NHÀ CÁCH MẠNG NGUYỄN AN NINH

Ngày 14/8/1943, tại nhà tù Côn Đảo, nhà cách mạng Nguyễn An Ninh đã trút hơi thở cuối cùng sau những năm tháng bị giam cầm, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng những người đồng chí, bạn tù.

Khi ông qua đời, th,i th,ể chỉ được bó trong một tấm chiếu. Dù các tù nhân tha thiết xin được đóng cho ông một chiếc quan tài, chúa đảo Tisseyer vẫn lạnh lùng từ chối.

Chiếc xe bò lặng lẽ đưa ông vượt qua con đường gập ghềnh đến khu mộ Hàng Keo. Trên đường tiễn biệt, một người bạn tù vì thương xót đã thay cho ông chiếc áo lành lặn hơn. Và cũng chính lúc ấy, mọi người phát hiện trong túi áo một bài thơ được chép tay, nét chữ nguệch ngoạc nhưng chứa đựng những lời gan ruột về lẽ sống, cái chết, lòng yêu nước và khí tiết của một con người.

Bài thơ ấy về sau được gọi bằng cái tên đầy xúc động: “Bài thơ cuối cùng”.

Xin cùng đọc lại những câu thơ được lưu truyền:

“Sống mà vô dụng, sống làm chi

Sống chẳng lương tâm, sống ích gì

Sống trái đạo người, người thêm tủi

Sống quên ơn nước, nước càng khinh

Sống tai như điếc, lòng đâm thẹn

Sống mắt dường đui, dạ thấy kỳ

Sống sao nên phải, cho nên sống

Sống để muôn đời, sử tạc ghi

Chết sao danh tiếng vẫn còn hoài

Chết đáng là người đủ mắt tai

Chết được dựng hình tên chẳng mục

Chết đưa vào sử chứ không phai

Chết đó, rõ ràng danh sống mãi

Chết đây, chỉ chết cái hình hài

Chết vì Tổ quốc, đời khen ngợi

Chết cho hậu thế, đẹp tương lai.”

83 năm đã trôi qua, Nguyễn An Ninh đã về với lịch sử, nhưng tinh thần yêu nước, khí phách và những tư tưởng mà ông để lại vẫn còn nguyên giá trị. Có những con người mất đi về hình hài, nhưng tên tuổi và lý tưởng của họ vẫn sống mãi cùng dân tộc. #nguyenanninh #yeunuoc