Nhà chiến lược quốc phòng có tầm nhìn sâu rộng và tư duy xây dựng nền quốc phòng toàn dân, hiện đại

Tháng 12-1986, Đại tướng Lê Đức Anh là Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ tháng 2-1987 đến 1991, ông là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó bí thư Thứ nhất Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương). Trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, đặc biệt là những biến động lịch sử của tình hình quốc tế, sự khủng hoảng và tan rã hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu... Đại tướng Lê Đức Anh đã sớm đề xuất những tư duy mang tính nền tảng cho đường lối quân sự, quốc phòng Việt Nam.

Ba dấu ấn nổi bật trong tư duy chiến lược của ông:

Một là, kiên định vai trò lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Quân đội nhân dân và sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, lấy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc làm cốt lõi.

Hai là, phát triển Quân đội nhân dân “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, tư duy mà sau này tiếp tục được Đảng phát triển hoàn chỉnh. Gắn với yêu cầu “tinh nhuệ” thời điểm này, đó là cuộc tổng điều chỉnh Quân đội (giảm quân thường trực) và bố trí lại thế trận quốc phòng.

Ba là, kết hợp chặt chẽ kinh tế - quốc phòng, xem đây là mô hình bền vững cho sự phát triển đất nước trong thời bình. Ông cũng là người có nhiều chỉ đạo quan trọng trong việc hiện đại hóa một số lực lượng nòng cốt như: Phòng không - Không quân, Hải quân nhân dân trong giai đoạn đầu đổi mới.

Trách nhiệm, bản lĩnh trên cương vị Chủ tịch nước (1992-1997)

Giai đoạn 1992-1997, trên cương vị là Chủ tịch nước, Đại tướng Lê Đức Anh cùng tập thể Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã có nhiều quyết sách trọng đại, đưa đất nước tiến vào thời kỳ đổi mới toàn diện, mở cửa và hội nhập quốc tế.

Bản lĩnh đối ngoại nổi bật: Tư duy sắc sảo và bản lĩnh vững vàng của đồng chí thể hiện rõ trong các vấn đề đối ngoại, đặc biệt là bình thường hóa quan hệ Việt Nam - Trung Quốc (tháng 11-1991), quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ (ngày 12-7-1995) và Việt Nam gia nhập ASEAN (ngày 28-7-1995).

Đồng chí luôn kiên định quan điểm: Giữ vững chủ quyền, nhưng kiên trì đối thoại; tăng cường hợp tác quốc tế; chủ động hội nhập vì lợi ích chiến lược của quốc gia.

Nhiều chuyên gia đánh giá, trong giai đoạn này, Chủ tịch nước Lê Đức Anh là một trong những nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn đến quá trình xây dựng môi trường hòa bình, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế, mở rộng quan hệ đối ngoại sau nhiều năm chiến tranh.