Nhà máy in tiền Bản Thi – Nơi in những đồng tiền của kháng chiến

Giữa núi rừng Bản Thi, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, có một địa danh đặc biệt gắn liền với lịch sử tài chính của đất nước: Nhà máy in tiền Bản Thi. Đây là một trong những cơ sở in tiền quan trọng của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1947, khi thực dân Pháp mở rộng chiến tranh, nhiều cơ quan của Chính phủ phải rút lên căn cứ địa Việt Bắc để bảo toàn lực lượng. Nhà máy in tiền được bí mật chuyển từ vùng đồng bằng lên Bản Thi. Việc lựa chọn Bản Thi không phải ngẫu nhiên: nơi đây có địa hình núi rừng hiểm trở, thuận lợi cho việc giữ bí mật và được nhân dân hết lòng bảo vệ. Cuộc sống của cán bộ, công nhân nhà máy vô cùng gian khổ. Máy móc nặng hàng tấn phải tháo rời, vận chuyển qua đèo cao, suối sâu bằng sức người. Có những đoạn đường, hàng chục người cùng kéo một bộ phận máy qua dốc trơn trượt. Đến nơi, họ dựng xưởng bằng tre, nứa và lá cọ giữa rừng. Điều đáng khâm phục là, trong điều kiện thiếu điện, thiếu vật tư và luôn đối mặt với nguy cơ bị máy bay địch phát hiện, những người thợ vẫn miệt mài làm việc ngày đêm. Từng tờ giấy, từng bản in được kiểm tra cẩn thận để tạo ra những đồng tiền phục vụ Chính phủ kháng chiến. Người dân các dân tộc Tày, Nùng, Dao quanh Bản Thi cũng góp công sức to lớn. Họ gùi gạo, rau, muối đến nhà máy, giữ bí mật tuyệt đối về vị trí cơ sở in tiền và sẵn sàng báo động khi phát hiện dấu hiệu địch càn quét. Chính tình quân dân gắn bó ấy đã giúp nhà máy hoạt động an toàn trong nhiều năm. Những đồng tiền được in tại Bản Thi không chỉ có giá trị thanh toán mà còn là biểu tượng của một quốc gia độc lập, khẳng định chủ quyền về tài chính của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa giữa những năm tháng chiến tranh gian khổ.