Nhà Văn Nam Cao
Nam Cao (nguyên danh Trần Hữu Tri, thánh danh Giuse,[1] 29 tháng 10, năm 1915 hoặc 1917 – 30 tháng 11 năm 1951[2]) là một nhà văn, nhà báo và cũng là một chiến sĩ, liệt sĩ,Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam (truy tặng năm 1996). Ông là nhà văn hiện thực lớn (trước Cách mạng Tháng Tám), một nhà báo kháng chiến (sau Cách mạng), một trong những nhà văn người Việt Nam tiêu biểu nhất thế kỷ 20. Nam Cao có nhiều đóng góp quan trọng đối với việc hoàn thiện phong cách truyện ngắn và tiểu thuy
Nam Cao (1917–1951) không chỉ là một nhà văn lớn của văn học Việt Nam mà còn là một chiến sĩ trên mặt trận văn hóa trong những năm tháng kháng chiến gian khổ. Cuộc đời ông là minh chứng cho sự chuyển mình mạnh mẽ của một trí thức yêu nước, từ cây bút hiện thực phê phán trước Cách mạng đến người chiến sĩ dấn thân trong “thời hoa lửa” của dân tộc.
Trước Cách mạng tháng Tám, Nam Cao nổi tiếng với những tác phẩm viết về người nông dân và trí thức nghèo bị dồn đến bước đường cùng như Chí Phèo, Lão Hạc, Đời thừa. Ông đau đáu trước cảnh con người bị đói nghèo và bất công làm méo mó cả nhân hình lẫn nhân tính. Nhưng khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Nam Cao hiểu rằng ngòi bút của mình không thể đứng ngoài vận mệnh dân tộc.
Sau năm 1945, ông rời bỏ cuộc sống viết văn tự do, tham gia kháng chiến, làm công tác tuyên truyền, báo chí và văn hóa. Nam Cao sống cùng bộ đội, cùng nhân dân trong những làng quê kháng chiến nghèo khó. Cái đói, cái rét, sự thiếu thốn bủa vây, nhưng trong ông luôn cháy bỏng niềm tin rằng con đường mình chọn là đúng. Với Nam Cao, viết lúc này không còn là để “than thở nỗi đau cá nhân” mà là để phục vụ cuộc đấu tranh giành độc lập.
Trong thời hoa lửa ấy, Nam Cao viết những trang văn, trang báo cổ vũ tinh thần kháng chiến, phản ánh cuộc sống mới của nhân dân vùng tự do. Ông tin rằng văn chương phải gắn liền với đời sống, phải đứng về phía con người lao động đang cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Chính hoàn cảnh chiến tranh đã làm cho tư tưởng nghệ thuật của Nam Cao thêm sâu sắc: từ nỗi đau bế tắc, ông hướng ngòi bút về niềm hy vọng, trách nhiệm và lý tưởng sống.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Năm 1951, trong một chuyến công tác ở vùng địch hậu Liên khu III, Nam Cao đã anh dũng hy sinh khi mới 34 tuổi. Ông ra đi giữa lúc tài năng đang độ chín, để lại bao dự định còn dang dở. Cái chết của ông là mất mát lớn cho nền văn học dân tộc, nhưng cũng là minh chứng cao đẹp cho tinh thần dấn thân của người trí thức cách mạng.
Câu chuyện thời hoa lửa của Nam Cao không có tiếng súng nơi chiến hào, nhưng lại là cuộc chiến bền bỉ của lý tưởng và trách nhiệm. Ông đã sống trọn vẹn cho nhân dân, cho đất nước, đúng như quan niệm của chính mình: người nghệ sĩ chân chính không thể đứng ngoài nỗi đau và vận mệnh của dân tộc.
