Nhân chứng: Cụ Nguyễn Văn Lâm

hi Cách mạng nổ ra, cụ vừa tròn 19 tuổi. Thời điểm đó, nhân dân ta sống trong cảnh “một cổ hai tròng” dưới ách thực dân Pháp và phát xít Nhật. Cụ kể lại rằng năm 1945, nạn đói khủng khiếp khiến nhiều người trong làng kiệt quệ. Chính nỗi đau ấy đã thôi thúc thanh niên đứng lên theo Việt Minh.

“Chúng tôi họp bí mật trong nhà dân, có người canh gác bên ngoài. Ai cũng biết nếu bị lộ sẽ bị bắt, nhưng không ai chùn bước,” cụ Lâm nhớ lại.

Tháng 8/1945, khi có lệnh tổng khởi nghĩa, cụ cùng hàng trăm người dân trong huyện kéo về trung tâm giành chính quyền. Cờ đỏ sao vàng được treo lên giữa tiếng hô vang “Việt Nam độc lập!”. Không khí lúc ấy, theo lời cụ, “như lửa cháy trong tim mỗi người”.

Ngày 2/9/1945, qua chiếc radio của một gia đình khá giả trong vùng, cụ và bà con nghe tin Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Hà Nội, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Cụ nói đó là ngày hạnh phúc nhất trong cuộc đời mình.

“Lần đầu tiên chúng tôi được làm chủ đất nước. Bao nhiêu năm sống kiếp nô lệ, hôm đó mới thực sự thấy mình là người tự do.”

Dù tuổi đã cao, giọng cụ vẫn đầy xúc động khi nhắc về đồng đội đã hy sinh. Cụ nhắn gửi thế hệ trẻ hôm nay:

“Các cháu được học hành, được sống trong hòa bình, hãy cố gắng sống xứng đáng với những người đã ngã xuống.”