NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG DÂN TỘC - DANH NHÂN VĂN HÓA NGUYỄN TRÃI

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Trãi (hiệu Ức Trai).

Năm sinh: 1380.

Năm mất: 1442.

Quê quán: Làng Nhị Khê, huyện Thường Tín, Hà Nội (nay thuộc huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội).

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

BẢN TUYÊN NGÔN BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO KIÊU HÃNH VÀ TẤM LÒNG SON ỨC TRAI SAO KHUÊ

Nguyễn Trãi (hiệu Ức Trai) là danh nhân văn hóa thế giới kiệt xuất, nhà lý luận chính trị, nhà quân sự ngoại giao kiệt xuất bậc nhất trong lịch sử Việt Nam, người khai quốc công thần vĩ đại đã có đóng góp to lớn giúp nghĩa quân Lam Sơn dưới sự chỉ huy của Lê Lợi đánh bại hoàn toàn quân Minh xâm lược. Sinh ra trong một gia đình trí thức nho học yêu nước tiêu biểu, cha là trạng nguyên Nguyễn Phi Khanh, mẹ là bà Trần Thị Thái (con gái quan tể tướng Trần Nguyên Đán), từ nhỏ ông đã sớm hấp thụ sâu sắc truyền thống gia đình và lòng căm thù giặc dữ xâm lược Tổ quốc.

Khi quân Minh tràn sang xâm lược tàn phá quê hương, cha ông bị bắt giải về Trung Quốc, Nguyễn Trãi nén nỗi đau gia đình sâu sắc, quyết chí vượt ngục đi tìm đường cứu nước cứu dân. Ông lặn lội tìm đến bến Lam Sơn hội ngộ cùng Lê Lợi dâng hiến bản sách lược 'Bình Ngô sách' - kế sách đánh giặc bằng mưu lược nhân nghĩa vĩ đại, đề cao việc thu phục lòng dân làm gốc rễ cho thắng lợi hoàn toàn. Lê Lợi hết lòng kính trọng tài năng, bổ nhiệm ông giữ trọng trách tham mưu quân sự, ngoại giao tối cao của nghĩa quân.

Suốt mười năm kháng chiến gian khổ chống quân Minh dã man, Nguyễn Trãi sát cánh cùng Lê Lợi vượt qua muôn vàn gian khổ nguy hiểm hiểm nghèo. Ông trực tiếp soạn thảo các văn thư, hịch dụ hàng quân giặc bằng nghệ thuật tâm công 'đánh vào lòng người' sắc bén, góp phần làm tan rã hàng ngũ quân thù mà không phải tốn nhiều xương máu chiến sĩ. Khi cuộc kháng chiến giành thắng lợi hoàn toàn oanh liệt năm 1427, Nguyễn Trãi đã thừa lệnh Lê Lợi viết bản 'Bình Ngô Đại cáo' bất hủ - bản tuyên ngôn độc lập thứ hai đầy kiêu hãnh của dân tộc Việt Nam với chân lý sáng ngời: 'Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân / Quân điếu phạt trước lo trừ bạo'.

Nguyễn Trãi cống hiến trọn cuộc đời cho lý tưởng vì dân vì nước, tấm lòng ông trong sáng, vẹn toàn đạo đức cách mạng như sao Khuê rực sáng trên bầu trời. Ông mất năm 1442 do vụ án oan Lệ Chi Viên tàn khốc của triều đình phong kiến, để lại niềm thương xót sâu sắc vô bờ bến trong lòng đồng bào nhân dân cả nước. Năm 1980, ông vinh dự được tổ chức UNESCO tôn vinh là Danh nhân văn hóa thế giới vinh quang.

Cảm nhận sâu sắc: Cuộc đời hoạt động cách mạng kiên trung và tư tưởng nhân nghĩa vĩ đại của danh nhân Nguyễn Trãi thắp lên trong trái tim tôi lòng biết ơn sâu sắc và sự khâm phục khôn cùng. Ông là hiện thân tuyệt đẹp cho trí tuệ sáng ngời, lòng nhân văn cao cả và lý tưởng phụng sự nhân dân vô điều kiện. Tác phẩm Bình Ngô Đại cáo của ông không chỉ là bản hùng ca chiến thắng mà còn là tuyên ngôn về chủ quyền đất nước thiêng liêng trường tồn đến muôn đời sau.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Tại Trường Tiểu học Ngô Quyền, tấm gương sáng ngời như sao Khuê của Nguyễn Trãi là bài học sâu sắc giáo dục học sinh về lòng yêu nước, ý thức nhân ái, lòng biết ơn và sự chăm chỉ học tập bổ sung tri thức. Chúng tôi rèn luyện cho các em học sinh lòng nhân ái bảo vệ lẽ phải, biết quan tâm giúp đỡ bạn bè gặp hoàn cảnh khó khăn, chăm đọc sách mở mang tri thức để trở thành công dân có ích cho xã hội.