NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG LIỆT SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN BÙI THỊ CÚC

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Bùi Thị Cúc (tên thật là Trần Thị Lan).

Năm sinh: 1930.

Năm hy sinh: 1950 (Hy sinh ngày 15/05/1950).

Quê quán: Làng Vân Mạc, xã Vân Du, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên (nay là thôn Vân Mạc, xã Xuân Trúc, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên).

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

NGƯỜI NỮ ĐẢNG VIÊN CAND "SỐNG ANH DŨNG, CHẾT VẺ VANG"

Bùi Thị Cúc, tên thật là Trần Thị Lan, sinh trưởng tại làng quê Vân Mạc, tỉnh Hưng Yên giàu truyền thống yêu nước. Mồ côi cha từ nhỏ trong hoàn cảnh nghèo khó tột cùng, từ năm 9 tuổi chị đã phải đi làm con nuôi - thực chất là làm con ở cho gia đình địa chủ để trừ nợ cho mẹ. Sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công gạt bỏ ách áp bức phong kiến, chị được trở về đoàn tụ cùng gia đình. Sẵn mang trong mình dòng máu căm thù giặc sâu sắc và lòng yêu mến tự do, chị hăng hái tham gia hoạt động dân vận, thanh niên, phụ nữ tại địa phương dưới sự dìu dắt, bồi dưỡng trực tiếp của người anh trai cả là lão thành cách mạng.

Đầu năm 1947, khi mới vừa tròn 17 tuổi, Bùi Thị Cúc vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, là nữ đảng viên trẻ tuổi nhất xã làm Ủy viên Ban chấp hành phụ nữ huyện Ân Thi. Trước sự bình định tàn bạo của quân Pháp đóng bốt Cảnh Lâm tại quê hương nhằm khủng bố phong trào, chị được Huyện ủy giao làm công tác phản gián, địch vận, và được cử đi bồi dưỡng nghiệp vụ Công an. Tháng 12 năm 1949, chị chính thức trở thành chiến sĩ Công an nhân dân, dũng cảm hóa trang luồn sâu dưới vỏ bọc tinh vi để tiếp cận, thu phục lòng tin của tên sếp sòng phòng Nhì Việt gian Nguyễn Doãn Nhi - kẻ ác ôn nợ máu.

Nhờ mưu trí vượt bậc, chị đã khéo léo giúp đồng đội thâm nhập vào hàng ngũ tề điệp để thu thập nhiều tin tức tình báo quân sự tối mật, góp phần bẻ gãy nhiều đợt càn quét bất ngờ của quân Pháp. Đầu năm 1950, thực hiện kế hoạch tiêu diệt ác ôn, chị Cúc mưu trí dụ tên Nguyễn Doãn Nhi xuống làng Vân Mạc và tổ chức tiêu diệt hắn thành công gọn gàng. Mất tên sếp sòng khét tiếng, quân địch tại bốt Cảnh Lâm điên cuồng vây ráp làng, bắt giữ hơn 40 người trong đó có chị Bùi Thị Cúc. Chị bị đưa về bốt Cống Tráng giam cầm trong hầm tối tàn bạo.

Quân giặc đã điên cuồng tra tấn chị bằng đủ mọi cực hình hiểm độc hòng dập tắt tinh thần của người chiến sĩ Công an. Chúng dội nước sôi, kẹp điện và đánh đập dã man khiến chị chết đi sống lại nhiều lần, nhưng người con gái kiên cường vẫn giữ vững bí mật tuyệt đối về cơ sở kháng chiến. Biết không thể khuất phục được ý chí của chị, sáng ngày 15 tháng 5 năm 1950, quân Pháp đã tàn độc hành hình chị ngay giữa phiên chợ Cảnh Lâm trước đông đảo nhân dân để uy hiếp tinh thần cách mạng. Chị ngã xuống hiên ngang ở tuổi 20, để lại tiếng hô khẩu hiệu cách mạng vang rền cả chợ sông Yên, được Bác Hồ ghi nhận tấm gương với sáu chữ vàng bất diệt: "Sống anh dũng, chết vẻ vang".

Cảm nhận sâu sắc: Cuộc đời hoạt động thầm lặng nhưng oanh liệt của nữ anh hùng công an Bùi Thị Cúc mang lại cho tôi lòng cảm phục khôn tả. Dù phải sống cảnh ở đợ tăm tối từ khi mới lên 9 tuổi, nhưng khi gặp được ánh sáng cách mạng, chị đã nhanh chóng vươn lên thành một chiến sĩ công an vô cùng sắc sảo và dũng cảm. Chị đã lấy thân mình làm vũ khí phản gián hiểm yếu nhất, vượt qua mọi nỗi sợ hãi của một người con gái tuổi đôi mươi để đối đầu trực diện với ác ôn hiểm độc. Sự hy sinh trung kiên bất khuất của chị trước đòn thù tàn độc của thực dân Pháp đã hóa thân thành tượng đài rực lửa của ngành công an nhân dân.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Là những giáo viên tiểu học thuộc Chi đoàn Trường Tiểu học Ngô Quyền, tấm gương "Sống anh dũng, chết vẻ vang" của chị Bùi Thị Cúc là bài học sâu sắc nhất rèn luyện cho học sinh về lòng trung thực, ý chí vượt khó và tinh thần bảo vệ lẽ phải. Chúng tôi luôn lồng ghép câu chuyện của chị vào giờ học để dạy các em học sinh biết căm ghét những hành vi dối trá, bất công, dũng cảm đấu tranh chống lại nạn bạo lực học đường và bảo vệ các bạn học yếu hơn. Noi gương chị, học sinh tích cực rèn luyện tính trung thực và lòng nhân ái để trở thành những công dân tốt, sẵn sàng cống hiến cho tập thể.