Nhân vật lịch sử Ngô Gia Tự

Ngô Gia Tự sinh trưởng tại làng Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh – một vùng đất giàu truyền thống văn hiến và khoa bảng. Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, ông đã sớm bộc lộ lòng yêu nước nồng nàn và ý chí phản kháng ách thống trị của thực dân. Năm 1927, bước ngoặt lớn trong cuộc đời cách mạng của ông xuất hiện khi ông sang Quảng Châu, Trung Quốc để tham dự lớp huấn luyện chính trị do đồng chí Nguyễn Ái Quốc trực tiếp tổ chức. Sau khi tiếp thu những tư tưởng cách mạng tiến bộ, ông được Kỳ bộ Bắc Kỳ thuộc Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội tin tưởng giao phó nhiệm vụ trở về quê hương Bắc Ninh để xây dựng và phát triển cơ sở Đảng tại địa phương. Đến năm 1928, với những đóng góp xuất sắc, ông chính thức được đưa về hoạt động tại cơ quan Kỳ bộ Bắc Kỳ.

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời vào mùa xuân năm 1930, Ngô Gia Tự được tổ chức tín nhiệm bầu làm Bí thư Xứ ủy lâm thời của Đảng bộ Nam Kỳ. Đây là một trọng trách vô cùng nặng nề trong giai đoạn phong trào cách mạng đang chịu sự đàn áp gắt gao của kẻ thù. Với tư duy chiến lược và sự quyết đoán, dưới sự lãnh đạo của ông, Đảng bộ Nam Kỳ đã xác định các trọng điểm để phát triển lực lượng tại những nơi tập trung giai cấp công nhân và lao động nghèo như nhà máy Ba Son, đồn điền cao su Phú Riềng và vùng nông thôn Vĩnh Kim (Mỹ Tho). Đặc biệt, trong giai đoạn thực hiện chủ trương “Vô sản hóa” của Đảng, ông đã chọn những khu lao động nghèo vùng Thị Nghè làm nơi cư ngụ, cùng ăn, cùng ở và cùng làm việc với giới thợ thuyền để thấu hiểu và giác ngộ lý tưởng cách mạng cho họ.

Tuy nhiên, giữa lúc phong trào đang phát triển mạnh mẽ, cuối năm 1930, Ngô Gia Tự bị thực dân Pháp bắt giữ tại Sài Gòn. Sau hơn hai năm bị giam cầm và tra tấn dã man trong các nhà tù thực dân, ngày 2/5/1933, ông cùng những đồng chí kiên trung như Phạm Hùng, Lê Văn Lương bị đưa ra phiên tòa “đại hình đặc biệt”. Trước những bản án khắc nghiệt của kẻ thù, ông vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, không hề nao núng trước cái chết hay sự đày ải. Tháng 5 năm 1933, thực dân Pháp đày ông ra "địa ngục trần gian" Côn Đảo – nơi chúng dùng để giam giữ những người yêu nước nguy hiểm nhất.

Tại Côn Đảo, Ngô Gia Tự vẫn không ngừng hoạt động, ông trở thành linh hồn của các phong trào đấu tranh trong tù, biến nhà tù thành trường học cách mạng. Với khát khao trở về đất liền để tiếp tục lãnh đạo cuộc chiến đấu của nhân dân, đầu năm 1935, ông cùng một số bạn tù khác đã tổ chức một chuyến vượt ngục táo bạo bằng thuyền buồm. Tuy nhiên, chuyến đi định mệnh ấy đã gặp bão lớn trên biển, và Ngô Gia Tự cùng các đồng chí đã vĩnh viễn nằm lại với đại dương bao la. Sự ra đi của ông ở tuổi 27 là một tổn thất vô cùng lớn lao đối với cách mạng Việt Nam, nhưng tinh thần bất khuất và tấm gương "Vô sản hóa" của người con đất Bắc Ninh đã trở thành biểu tượng bất tử, soi đường cho các thế hệ sau tiếp nối sự nghiệp giải phóng dân tộc.

sưu tầm