Nhật ký "Bách khoa toàn thư" Trường Sơn

Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go nhất, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, tôi xếp lại bút nghiên để lên đường nhập ngũ. Tôi may mắn được biên chế vào lực lượng công binh Sư đoàn 473 - những người mở đường đầu tiên trên tuyến đại lộ huyền thoại Trường Sơn. Ngày ấy, hành trang ra trận của tôi ngoài bộ quân phục xanh, khẩu súng trên vai, còn có một cuốn sổ tay nhỏ và cây bút mực - nơi tôi gửi gắm toàn bộ tâm tình và những lát cắt chân thực nhất của một thời hoa lửa.

Trường Sơn những năm tháng ấy không chỉ có "muỗi rừng, sốt rét" mà còn là túi bom khổng lồ của kẻ thù. Ban ngày, chúng tôi ẩn nấp dưới tán rừng già, đêm xuống lại lao ra mặt đường. Dưới làn bom tọa độ và pháo bầy, những chiến sĩ công binh, thanh niên xung phong tay cuốc, tay xẻng, ôm bộc phá phá đá mở đường. Đã có biết bao đêm, tôi vừa đặt bút viết được vài dòng nhật ký dưới ánh đèn pin che kín, thì tiếng còi báo động rú lên, bom dội xuống, đất đá bắn tung tóe vào trang giấy.

Trong cuốn nhật ký ấy, tôi không ghi nhiều về bản thân mình, mà ghi lại hình ảnh những người đồng đội anh dũng. Đó là người chiến sĩ lái xe kiên cường giữ vững vô lăng qua "Cổng Trời", là người đồng chí công binh dùng thân mình làm cọc tiêu sống dẫn lối cho đoàn xe ra tiền tuyến giữa đêm mù mịt, và cả những giọt nước mắt nghẹn ngào khi chúng tôi phải vội vã chôn cất một người anh em vừa ngã xuống ngay bên rìa đường để kịp giờ thông xe. Trang nhật ký của tôi có những vết ố của mưa rừng, có cả vệt máu khô của đồng đội khi tôi băng bó cho họ.

Đối với tôi, cuốn nhật ký Trường Sơn không đơn thuần là những dòng ghi chép cá nhân, mà đó là bức tranh bằng chữ khắc họa một thế hệ trẻ kiên cường, "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước / mà lòng phơi phới dậy tương lai". Nó là nhân chứng bằng giấy mực về một thời kỳ gian khổ nhưng tràn đầy lý tưởng cao đẹp của dân tộc.