Những đóa hoa bất tử ở Ngã ba Đồng Lộc

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Mười đóa hoa bất tử ở Ngã ba Đồng Lộc

Có một nơi mà mỗi tấc đất dường như đều mang trong mình một câu chuyện.

Một nơi mà khi đứng giữa trời xanh, nghe tiếng gió thổi qua những hàng cây, người ta vẫn có cảm giác đâu đây còn vang vọng tiếng bước chân của những người con gái tuổi đôi mươi.

Đó là Ngã ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa. Những con đường năm xưa đã được mở rộng, những hố bom đã được phủ xanh. Nhưng có một câu chuyện vẫn còn nguyên trong ký ức của dân tộc.

Câu chuyện về mười cô gái thanh niên xung phong đã hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc ngày 24 tháng 7 năm 1968.

Mười cô gái.

Mười tuổi xuân.

Mười cuộc đời còn dang dở.

Nhưng từ sự hy sinh ấy, họ đã trở thành những đóa hoa không bao giờ tàn trong lòng đất mẹ.

Những cô gái tuổi đôi mươi

Chiến tranh thường được nhắc đến bằng những con số: những trận đánh, những chiến dịch, những tấn bom, những con đường bị phá hủy.

Nhưng phía sau những con số ấy là con người.

Là những người mẹ.

Những người cha.

Những người lính.

Và những cô gái tuổi đôi mươi.

Mười nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội Thanh niên xung phong 55 Hà Tĩnh làm nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc gồm:

Võ Thị Tần, Nguyễn Thị Xuân, Nguyễn Thị Nhỏ, Nguyễn Thị Hường, Dương Thị Xuân, Võ Thị Hà, Trần Thị Hường, Trần Thị Cúc, Lê Thị Hồng và Nguyễn Thị Nhị.

Các chị đều còn rất trẻ.

Có chị mới ngoài đôi mươi.

Tuổi trẻ của các chị cũng có những ước mơ bình dị như bao cô gái khác.

Có thể là một mái nhà.

Một gia đình.

Một người thương.

Một ngày được trở về quê.

Nhưng chiến tranh đã đưa họ đến Đồng Lộc.

Và ở nơi ấy, họ đã chọn ở lại.

Con đường sống của cả chiến trường

Trong những năm tháng chiến tranh, Ngã ba Đồng Lộc là một vị trí giao thông đặc biệt quan trọng.

Đây là nơi giao nhau của nhiều tuyến đường, là con đường vận chuyển người và hàng hóa từ hậu phương vào chiến trường miền Nam.

Vì thế, Đồng Lộc trở thành một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ.

Bom có thể trút xuống bất cứ lúc nào.

Đường vừa san lấp xong lại bị đánh phá.

Hố bom nối tiếp hố bom.

Nhưng con đường phải được thông.

Bởi phía trước là chiến trường.

Và phía sau là những đoàn xe đang chờ tiếp tế.

Trong hoàn cảnh ấy, những nữ thanh niên xung phong đã ngày đêm bám đường.

Công việc của các chị không phải lúc nào cũng có tiếng súng.

Các chị san lấp hố bom.

Mở đường.

Dẫn đường cho xe qua.

Cứu thương.

Đảm bảo giao thông.

Công việc tưởng như thầm lặng ấy lại là một phần không thể thiếu của cuộc chiến.

Có những ngày bom đánh xuống hàng chục lần.

Có những lúc đất đá vùi lấp cả con đường.

Nhưng những cô gái trẻ vẫn lao ra.

Không phải vì họ không biết sợ.

Mà vì họ biết nếu mình không làm, những chuyến xe có thể không đến được chiến trường.

“Còn sống thì còn làm đường”

Có lẽ câu chuyện về mười cô gái Đồng Lộc đẹp nhất ở chính sự bình dị của họ.

Họ không nghĩ mình sẽ trở thành những người hùng.

Họ chỉ làm công việc của mình.

Khi đường bị bom phá, họ cầm cuốc, cầm xẻng.

Khi đồng đội bị thương, họ tìm cách cứu chữa.

Khi tiếng máy bay xuất hiện, họ tìm nơi trú ẩn rồi lại bước ra khi bom vừa dứt.

Có những ngày, sự sống và cái chết chỉ cách nhau một tiếng bom.

Nhưng các chị vẫn động viên nhau.

Vẫn cùng nhau chia sẻ từng bữa ăn.

Từng ca trực.

Từng câu chuyện nhỏ.

Giữa chiến trường khốc liệt, tình đồng đội trở thành chỗ dựa lớn nhất.

Họ là đồng chí.

Là chị em.

Là những người cùng chung một lời hẹn:

Còn đường là còn phải giữ.

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, Đồng Lộc vẫn chìm trong những trận bom.

Những cô gái của Tiểu đội 4 đang làm nhiệm vụ.

Có lẽ lúc ấy, không ai nghĩ rằng đó sẽ là buổi chiều cuối cùng của cuộc đời mình.

Mười cô gái vẫn ở bên nhau.

Có thể họ vẫn nói với nhau những câu chuyện rất bình thường.

Có thể họ vẫn nghĩ về quê nhà.

Về mẹ.

Về những người thân.

Về ngày hòa bình.

Nhưng rồi một trận bom đã trút xuống.

Một quả bom đánh trúng nơi mười cô gái đang làm nhiệm vụ.

Đất đá đổ xuống.

Khói bụi bao phủ.

Mười người con gái đã mãi mãi nằm lại ở tuổi thanh xuân.

Không ai trong số họ kịp nói lời từ biệt với gia đình.

Không ai kịp trở về quê.

Không ai kịp sống nốt những ước mơ còn dang dở.

Họ đã hy sinh cùng nhau.

Mười người.

Một tiểu đội.

Một tình đồng đội.

Một lời hẹn với Tổ quốc.

Sau trận bom...

Điều khiến người ta đau lòng nhất không chỉ là sự hy sinh của mười cô gái.

Mà là những gì còn lại sau đó.

Những đồng đội tìm kiếm các chị trong đất đá.

Những người mẹ ở quê nhà chờ tin con.

Những người thân không còn cơ hội nhìn thấy các chị trở về.

Có lẽ không có nỗi đau nào lớn hơn việc một người mẹ biết rằng đứa con mình sinh ra, nuôi lớn đã nằm lại nơi chiến trường.

Nhưng những người mẹ ấy vẫn phải gạt nước mắt.

Bởi họ hiểu rằng con mình đã hy sinh cho một điều lớn lao hơn gia đình.

Cho quê hương.

Cho đất nước.

Và cho ngày hòa bình mà họ chưa kịp nhìn thấy.

Mười cô gái và một tuổi xuân bất tử

Nếu hôm nay chúng ta đứng tại Ngã ba Đồng Lộc, có lẽ rất khó hình dung nơi đây từng là một trong những trọng điểm bom đạn khốc liệt đến thế.

Cỏ đã xanh.

Trời đã trong.

Những con đường đã rộng hơn.

Tiếng bom không còn.

Nhưng tên của mười cô gái vẫn còn đó.

Võ Thị Tần.
Nguyễn Thị Xuân.
Nguyễn Thị Nhỏ.
Nguyễn Thị Hường.
Dương Thị Xuân.
Võ Thị Hà.
Trần Thị Hường.
Trần Thị Cúc.
Lê Thị Hồng.
Nguyễn Thị Nhị.

Mười cái tên.

Mười cuộc đời.

Mười đóa hoa của tuổi trẻ Việt Nam.

Các chị đã không có một đám cưới.

Không có những đứa con.

Không có những buổi chiều bình yên bên gia đình.

Nhưng các chị có một điều mà thời gian không thể lấy đi:

Tên tuổi của các chị đã trở thành một phần của lịch sử dân tộc.

Nếu được nói với các chị một lời...

Nếu có thể trở lại Đồng Lộc của năm 1968, tôi muốn nói với các chị một điều:

“Các chị ơi, đất nước đã hòa bình rồi!”

Những con đường mà các chị từng giữ bằng chính tuổi trẻ của mình hôm nay đã nối dài.

Những chuyến xe vẫn đi qua.

Những đứa trẻ vẫn đến trường.

Những cô gái tuổi đôi mươi hôm nay vẫn có thể cười, có thể yêu, có thể ước mơ và lựa chọn tương lai của mình.

Nhưng có lẽ các chị cũng muốn chúng tôi nhớ rằng:

Hòa bình không phải là điều tự nhiên mà có.

Hòa bình được viết bằng máu.

Bằng nước mắt.

Bằng tuổi trẻ.

Bằng những cuộc chia ly không ngày trở lại.

Và ở Đồng Lộc, hòa bình đã được viết bằng tuổi xuân của mười cô gái.

Tuổi trẻ hôm nay và câu chuyện của ngày hôm qua

Ngày hôm nay, chúng ta không phải sống giữa bom đạn.

Chúng ta không phải cầm cuốc, cầm xẻng lao ra giữa những trận bom để giữ đường.

Nhưng chúng ta vẫn có trách nhiệm với quê hương.

Bởi mỗi thời đại đều có một nhiệm vụ của mình.

Nếu những cô gái Đồng Lộc đã dùng sức trẻ để giữ từng mét đường cho Tổ quốc, thì tuổi trẻ hôm nay cần dùng tri thức và trách nhiệm để xây dựng những con đường mới.

Con đường của giáo dục.

Con đường của khoa học.

Con đường của sự phát triển.

Con đường của một đất nước giàu mạnh và văn minh.

Với mỗi người trẻ, sống tốt hôm nay chính là cách tri ân những người đã hy sinh hôm qua.

Học tập nghiêm túc.

Làm việc tận tâm.

Sống tử tế.

Không quên lịch sử.

Không thờ ơ với quê hương.

Đó có thể là những điều rất nhỏ.

Nhưng những điều nhỏ bé ấy, nếu được thực hiện bằng cả trách nhiệm, sẽ trở thành một lời cảm ơn lớn lao.

Mười đóa hoa không bao giờ tàn

Có những bông hoa nở rồi tàn.

Nhưng có những bông hoa càng đi qua năm tháng càng rực rỡ.

Mười cô gái Đồng Lộc là những đóa hoa như thế.

Các chị đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng tuổi xuân của các chị không mất đi.

Nó ở lại trong màu xanh của quê hương.

Trong những con đường nối dài.

Trong tiếng cười của trẻ thơ.

Trong mỗi ngày bình yên mà chúng ta đang sống.

Và mỗi khi nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc, chúng ta không chỉ nhắc đến một địa danh lịch sử.

Chúng ta nhắc đến mười người con gái đã gửi lại tuổi xuân cho đất nước.

Mười cô gái ấy đã đi qua thời hoa lửa.

Các chị không kịp nhìn thấy mùa xuân của riêng mình.

Nhưng từ sự hy sinh của các chị, đất nước đã có những mùa xuân hòa bình.

Hôm nay, trước những nén hương thành kính, xin được gọi tên các chị một lần nữa.

Võ Thị Tần. Nguyễn Thị Xuân. Nguyễn Thị Nhỏ. Nguyễn Thị Hường. Dương Thị Xuân. Võ Thị Hà. Trần Thị Hường. Trần Thị Cúc. Lê Thị Hồng. Nguyễn Thị Nhị.

Mười cái tên.

Mười tuổi xuân.

Mười đóa hoa bất tử.

Và cũng là mười lời nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng:

Hãy sống thật đẹp khi mình đang có một tuổi trẻ bình yên.

Bởi phía sau sự bình yên ấy là cả một thế hệ đã từng đi qua thời hoa lửa bằng chính máu, nước mắt và tuổi xuân của mình.