Những "Đóa hoa đá" trên đèo Tam Điệp
Những "Đóa hoa đá" trên đèo Tam Điệp
Giai đoạn 1965–1975 khi đó tỉnh Ninh Bình hiện nay là tỉnh Nam Hà, và sau đó là Hà Nam Ninh. Trong "thời hoa lửa" ấy, vùng đất Ninh Bình không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn là "tọa độ lửa" trên tuyến chi viện chiến lược. Dưới đây là một câu chuyện cảm động về những đóa hoa nở giữa bom đạn của các nữ thanh niên xung phong (TNXP) tại nút giao thông Hàm Rồng - Tam Điệp.
Những "Đóa hoa đá" trên đèo Tam Điệp
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, mảnh đất Ninh Bình (thuộc tỉnh Hà Nam Ninh lúc bấy giờ) đóng vai trò là cửa ngõ cực kỳ quan trọng nối liền miền Bắc với tuyến đường Trường Sơn. Đặc biệt là khu vực thị xã Tam Điệp (nay là phường Tam Điệp), nơi có những con đèo hiểm trở, luôn là mục tiêu đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ.
1. Cuộc sống giữa làn bom
Tại đây, đơn vị C234 thuộc Đại đội Thanh niên xung phong 23 (phần lớn là các cô gái trẻ đến từ các huyện Gia Viễn, Yên Mô, Kim Sơn...) có nhiệm vụ san lấp hố bom, đảm bảo mạch máu giao thông cho xe vào Nam.
Các cựu TNXP kể lại rằng, có những ngày máy bay Mỹ đánh phá đến 20 lần. Đất đá trên đèo Tam Điệp bị xới tung, chuyển thành màu đỏ quạch như máu. "Nhà" của các cô gái là những lán trại dựng tạm dưới chân núi, sáng ra mặt đường với cuốc xẻng, tối về lại tranh thủ vá áo dưới ánh đèn dầu tự chế từ vỏ quả lựu đạn.
2. Ký ức về "Tiếng hát át tiếng bom"
Bà Nguyễn Thị Tuyết, một cựu TNXP hiện đang sinh sống tại phường Hoa Lư, nhớ lại:
"Ngày ấy chúng tôi mới 17, 18 tuổi, tóc dài và đen lắm. Sau mỗi đợt bom dội, việc đầu tiên là nhìn quanh xem đồng đội có ai sao không, rồi lại lao ra đường. Có những lúc xe vận tải bị kẹt do hố bom quá lớn, các chị em đã dỡ cả cánh cửa lán trại, dỡ cả phản nằm để lót đường cho xe qua. Miệng thì hát, tay thì làm, chẳng ai kịp nghĩ đến cái chết."
3. Những "cọc tiêu sống" trong đêm
Trong những đêm tối trời, để dẫn đường cho xe qua những đoạn đường bị bom băm nát, các nữ TNXP đã mặc áo trắng, đứng làm "cọc tiêu sống". Giữa màn đêm mịt mù và làn khói bom chưa tan, bóng áo trắng của các cô gái Ninh Bình trở thành niềm tin, là ánh sáng chỉ lối cho các tài xế lái xe vượt qua cửa tử để hướng về miền Nam ruột thịt.
