NHỮNG NGÀY ĐÀO KÊNH THOẠI HÀ

NHỮNG NGÀY ĐÀO KÊNH THOẠI HÀ

Năm 1818, vùng đất phía Tây Nam của Tổ quốc vẫn còn nhiều khó khăn. Hệ thống sông rạch tự nhiên tuy phong phú nhưng việc đi lại giữa các khu vực còn rất cách trở. Vào mùa mưa, nước ngập mênh mông; mùa khô, nhiều nơi thiếu nước sản xuất. Dân cư thưa thớt, việc khai hoang lập nghiệp gặp muôn vàn trở ngại.

Trong bối cảnh đó, danh thần Thoại Ngọc Hầu đã đề xuất với triều đình một kế hoạch táo bạo: đào một con kênh nối liền vùng Đông Xuyên với Rạch Giá nhằm mở rộng giao thông, phát triển sản xuất và tạo điều kiện khai phá vùng đất mới.

Đây là công trình thủy lợi quy mô lớn đầu tiên của vùng Tây Nam Bộ dưới thời Nguyễn.

Khi chủ trương được phê chuẩn, Thoại Ngọc Hầu trực tiếp chỉ huy việc thi công. Hàng nghìn dân binh và người dân từ nhiều địa phương được huy động tham gia đào kênh.

Ngày khởi công, giữa vùng đồng đất mênh mông, tiếng cuốc, tiếng xẻng vang lên không ngớt. Những người tham gia đều hiểu rằng công trình này không chỉ phục vụ cho cuộc sống hiện tại mà còn mở ra tương lai cho nhiều thế hệ sau.

Điều kiện thi công lúc ấy vô cùng gian khổ. Không có máy móc hiện đại, mọi công việc đều thực hiện bằng sức người. Người đào đất, người gánh đất, người vận chuyển lương thực phục vụ công trường.

Mùa nắng, cái nóng gay gắt như thiêu đốt da thịt. Mùa mưa, bùn lầy ngập đến đầu gối khiến việc lao động trở nên nặng nhọc hơn gấp nhiều lần.

Thoại Ngọc Hầu thường xuyên có mặt tại công trường để động viên mọi người. Ông không chỉ chỉ đạo công việc mà còn trực tiếp kiểm tra từng đoạn kênh, lắng nghe những khó khăn của dân binh.

Có lần thấy một nhóm dân công làm việc dưới trời nắng gắt, ông dừng lại hỏi han và yêu cầu cấp thêm nước uống, thuốc men cho lực lượng thi công. Chính sự gần gũi ấy khiến người dân càng thêm kính trọng vị quan đứng đầu công trình.

Sau nhiều tháng lao động liên tục, con kênh dài hơn 30 cây số dần hình thành. Những nhát cuốc cuối cùng khép lại một công trình được xem là kỳ tích của thời bấy giờ.

Khi dòng nước đầu tiên chảy thông suốt qua tuyến kênh mới, niềm vui hiện rõ trên gương mặt của hàng nghìn người tham gia xây dựng.

Để ghi nhận công lao của người chỉ huy công trình, vua Gia Long đã cho lấy tên ông đặt tên cho dòng kênh. Từ đó, con kênh mang tên Thoại Hà.

Không chỉ có giá trị về giao thông, kênh Thoại Hà còn góp phần thúc đẩy khai hoang, mở rộng diện tích sản xuất nông nghiệp và thu hút cư dân đến lập nghiệp. Nhiều làng xóm mới dần hình thành dọc hai bên bờ kênh.

Từ một vùng đất còn nhiều hoang sơ, khu vực này từng bước trở thành nơi dân cư đông đúc, kinh tế phát triển và giữ vai trò quan trọng trong đời sống của người dân Nam Bộ.

Ngày nay, hơn hai thế kỷ đã trôi qua, dòng kênh Thoại Hà vẫn tồn tại và tiếp tục phục vụ đời sống của nhân dân. Nhắc đến công trình này, người dân An Giang luôn nhớ đến tầm nhìn chiến lược, tinh thần dám nghĩ dám làm và những đóng góp to lớn của Thoại Ngọc Hầu đối với vùng đất Tây Nam Bộ.

Câu chuyện về những ngày đào kênh Thoại Hà không chỉ là câu chuyện về một công trình thủy lợi, mà còn là câu chuyện về ý chí chinh phục thiên nhiên, khát vọng xây dựng quê hương và tinh thần lao động bền bỉ của cha ông trên vùng đất An Giang hơn hai trăm năm trước.