Những Thanh Âm Bất Tử Ở An Trường
Gia đình Mẹ Nguyễn Thị Tất (1924–2009) là một hình mẫu về sự hy sinh trọn vẹn. Không giống như nhiều gia đình khác chỉ có con trai ra trận, Mẹ Tất đã tiễn cả người bạn đời tri kỷ và người con trai yêu dấu của mình vào lòng đất mẹ.
Cha và con, hai thế hệ, hai cách cống hiến khác nhau. Ông Đoàn Hồng Nhựt, chồng của Mẹ, không cầm súng ở tiền tuyến mà chọn một mặt trận đặc biệt: Trưởng đoàn Văn công Trà Vinh. Với ông, tiếng hát và kịch nghệ chính là vũ khí sắc bén để động viên tinh thần quân dân.
Ngày 24/10/1966, trong một lần đang bí mật cất giấu đạo cụ của đoàn văn công để chuẩn bị cho những buổi diễn phục vụ chiến sĩ, ông đã bị máy bay địch phát hiện và bắn hy sinh. Người nghệ sĩ ấy ngã xuống khi đang bảo vệ những "vũ khí tinh thần" của mình, để lại một khoảng lặng đau đớn trong lòng Mẹ Tất và sân khấu kháng chiến tỉnh nhà.
Tiếp bước lý tưởng của cha, người con trai Đoàn Văn Lượm (sinh năm 1946) trở thành đội viên du kích tại chính ấp 9A quê nhà. Công việc của anh là sự âm thầm, là những chuyến đi giữa đêm tối để kết nối đồng đội.
Ngày 17/12/1972, khi nhận nhiệm vụ đi mời các đội viên trong đơn vị về họp để triển khai kế hoạch mới, anh Lượm đã bị địch đổ quân bất ngờ và bắn hy sinh trên đường về. Anh ngã xuống khi tin tức chưa kịp truyền đi, khi cuộc họp chưa kịp bắt đầu, dâng hiến tuổi thanh xuân 26 để giữ gìn mạch máu liên lạc cho cách mạng địa phương.
Mẹ Nguyễn Thị Tất đã sống qua những năm tháng dài nhất của cuộc đời (85 tuổi) với niềm tự hào và cả nỗi đau âm ỉ về người chồng nghệ sĩ và người con du kích. Sự hy sinh của gia đình Mẹ bao trùm cả chiều rộng của văn hóa và chiều sâu của lòng đất quê hương.
Ngày 04/8/2014, Nhà nước đã truy tặng Mẹ danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam anh hùng". Đây là sự ghi nhận cho một người phụ nữ đã hiến dâng những người thân yêu nhất của mình để "tiếng hát" của độc lập và "bước chân" của tự do mãi mãi vang vọng trên cánh đồng An Trường.
