Những trang sách hun đúc lòng yêu nước của Thượng úy Nguyễn Thị Mỹ Nhung
Thượng úy Nguyễn Thị Mỹ Nhung sinh năm 1932, thường được biết đến với bí danh Tám Thảo, là một trong những nữ tình báo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước, từ nhỏ bà đã sớm được tiếp xúc với sách vở, báo chí và những câu chuyện về lịch sử dân tộc. Chính những trang sách ấy đã mở ra trước mắt cô gái trẻ một thế giới rộng lớn, hun đúc lòng yêu nước, tinh thần phản kháng trước bất công và khát vọng dấn thân vì
Từ khi biết chữ, bà Mỹ Nhung say mê đọc mọi thứ có chữ, từ sách lịch sử, tiểu thuyết đến báo chí thời cuộc. Qua từng trang sách, bà hiểu hơn về các cuộc đấu tranh chống áp bức, về hình ảnh những người phụ nữ anh hùng không chỉ của Việt Nam mà cả trên thế giới. Những hình tượng ấy dần hình thành trong bà một lý tưởng sống mạnh mẽ, thôi thúc bà bước vào con đường cách mạng đầy gian nguy sau này. Ở tuổi mười lăm, mười sáu, Mỹ Nhung cùng chị gái phụ giúp gia đình buôn bán vải. Trong những lần tiếp xúc với cán bộ dân vận, giao liên, nghe kể chuyện chiến khu và hoạt động cách mạng, bà bị cuốn hút mạnh mẽ. Cuối cùng, sau một lần “bốc thăm” trong gia đình, Mỹ Nhung là người được chọn rời nhà để tham gia cách mạng. Với vỏ bọc đi tìm người thân, bà âm thầm lên đường, bắt đầu hành trình dấn thân đầy thử thách.
Từ những công việc ban đầu như đưa đò, làm giao liên, bà dần được tổ chức tin tưởng giao nhiệm vụ quan trọng hơn. Trong quá trình hoạt động, bà có cơ duyên gặp gỡ và làm việc cùng nhiều nhà tình báo xuất sắc như Phạm Ngọc Thảo, Phạm Xuân Ẩn và trực tiếp chịu sự chỉ huy của ông Mười Hương. Dù khi ấy chưa ý thức hết tầm vóc của những con người mình gặp, nhưng bằng sự thông minh, bình tĩnh và gan dạ, bà đã hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ hiểm nguy.
Nhờ xuất thân trong gia đình buôn bán khá giả, khả năng giao tiếp tốt và vốn ngoại ngữ vững vàng, bà Mỹ Nhung dễ dàng xây dựng vỏ bọc hoàn hảo trong giới thượng lưu Sài Gòn. Năm 1964, bà được bố trí làm phiên dịch cho cố vấn Mỹ tại Bộ Tư lệnh Hải quân. Trong môi trường kiểm soát an ninh ngặt nghèo, bà kiên nhẫn xây dựng lòng tin, tuân thủ kỷ luật nghiêm ngặt, chờ thời cơ thích hợp mới từng bước đưa được những tài liệu tối quan trọng ra ngoài. Không ít lần, bà phải đối mặt với tình huống sinh tử, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể trả giá bằng mạng sống. Thế nhưng bằng sự bình tĩnh hiếm có và trí thông minh sắc sảo, bà đã nhiều lần vượt qua các chốt kiểm soát, chuyển giao an toàn tài liệu mật cho tổ chức, góp phần quan trọng vào việc nắm bắt chiến lược và ý đồ của đối phương.
Căn nhà của gia đình bà ở trung tâm Sài Gòn từng là nơi lui tới của nhiều sĩ quan Mỹ, nhưng cũng chính tại đó, cán bộ tình báo của ta có điều kiện ẩn náu, quan sát và điều hành mạng lưới hoạt động nội thành. Cuộc sống hai mặt đầy hiểm nguy ấy kéo dài suốt nhiều năm, buộc bà phải hy sinh những mong ước riêng tư của người phụ nữ để trọn vẹn với nhiệm vụ.
Sau ngày đất nước thống nhất, bà rời xa công việc tình báo, trở về với cuộc sống bình dị đời thường. Dù vậy, những năm tháng âm thầm cống hiến của bà đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử ngành tình báo cách mạng Việt Nam. Năm 2018, bà Nguyễn Thị Mỹ Nhung vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho một cuộc đời thầm lặng mà phi thường.
