Nữ Anh hùng LLVT Nhân dân Nguyễn Thị Út (Út Tịch) - "Còn cái lai quần cũng đánh"
Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, có một người phụ nữ đã trở thành huyền thoại với câu nói bất hủ "Còn cái lai quần cũng đánh". Đó là chị Út Tịch, nữ anh hùng của vùng đất Cầu Kè, Trà Vinh, nguyên mẫu của nhân vật chính trong tác phẩm nổi tiếng "Người mẹ cầm súng" của nhà văn Nguyễn Thi .
Nguyễn Thị Út sinh ra trong một gia đình nghèo, từ nhỏ đã phải đi ở đợ cho địa chủ. Cha mất sớm khi chị mới 13 tuổi, cuộc sống cơ cực đã tôi luyện cho chị một bản lĩnh kiên cường. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, chị tham gia hoạt động cách mạng với một lý do thật giản dị: "Nó đánh mình, mình đánh nó!" . Ban đầu, chị làm giao liên, liên lạc cho các cán bộ. Đến năm 1949, trong Chiến dịch Cầu Kè, chị được giao nhiệm vụ trinh sát, nắm tình hình quân Pháp để phối hợp với bộ đội chủ lực, góp phần vào thắng lợi của chiến dịch .
Sau năm 1954, chị cùng chồng ở lại miền Nam hoạt động. Khi chính quyền Ngô Đình Diệm mở chiến dịch "tố cộng, diệt cộng", chồng chị bị bắt. Chị cùng nhiều phụ nữ khác đã đấu tranh, gây áp lực buộc chính quyền phải thả chồng. Năm 1959, gia đình chị trở về quê và tham gia phong trào Đồng khởi. Dù bận rộn với gia đình, con cái, chị vẫn tích cực tham gia du kích, binh vận, trực tiếp tham gia nhiều trận đánh .
Những chiến công của chị Út Tịch thật đáng nể. Chị đã tham gia 23 trận lớn nhỏ, cùng đơn vị diệt và làm tan rã hơn 200 tên địch, thu 70 súng các loại. Đặc biệt, chị là một chiến sĩ binh vận tài tình, nhiều lần vận động binh lính địch bỏ ngũ, thậm chí dẫn bộ đội vào diệt đồn bốt mà không tốn một viên đạn .
Hình ảnh chị Út Tịch mang thai vẫn cùng đồng đội đánh đồn, đánh bót đã trở thành huyền thoại. Khi mọi người khuyên chị nghỉ dưỡng thai, chị trả lời thản nhiên: "Có ai đánh giặc mà chờ sinh xong mới đánh, còn gà mái là con gà giò. Cứ đánh!" . Và câu nói nổi tiếng nhất của chị, thể hiện ý chí kiên cường, bất khuất đến cùng, là "Còn cái lai quần cũng đánh!" .
Năm 1965, chị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân . Năm 1968, trong một trận bom B52 của Mỹ ở vùng Tân Châu, Châu Đốc (nay thuộc tỉnh An Giang), chị và người con gái thứ ba bị thương nặng và hy sinh . Cuộc đời chị Út Tịch là một tấm gương sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng của người phụ nữ Việt Nam: Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.
