Nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam
Nữ Anh hùng Nguyễn Thị Chiên (1930–2016) là một trong những nữ du kích huyền thoại, tiêu biểu cho phong trào chiến tranh nhân dân vùng đồng bằng Bắc Bộ trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Bà là nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
1. Thân thế và quê hương
Xuất thân: Bà sinh năm 1930 tại xã Nam Yang (nay thuộc xã Nam Thanh), huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, trong một gia đình nông dân nghèo khổ, sớm chịu nhiều áp bức dưới ách đô hộ của thực dân và phong kiến.
Đến với cách mạng: Sớm giác ngộ cách mạng, từ những năm kháng chiến chống Pháp, bà tham gia hội phụ nữ cứu quốc, làm giao liên, vận động nhân dân đóng góp lương thực, nuôi giấu cán bộ và trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ làng quê.
2. Những chiến công xuất sắc trong kháng chiến
Bà Nguyễn Thị Chiên nổi tiếng với lòng dũng cảm phi thường, sự mưu trí và gan dạ trong các trận đánh du kích tại quê hương Thái Bình:
Bám trụ và chiến đấu: Dù vùng quê bị giặc Pháp lập đồn bót càn quét gắt gao, bà vẫn kiên trì bám đất, bám làng, vừa sản xuất vừa tổ chức lực lượng du kích đánh giặc bằng nhiều hình thức sáng tạo (cắm chông, cài mìn, phục kích).
Trận đánh bắt sống giặc: Một trong những chiến công vang dội nhất của bà là việc chỉ huy và trực tiếp tham gia chiến đấu, lập mưu dũng cảm bắt sống một tên sĩ quan Pháp và nhiều lính ngụy ngay tại địa bàn, thu giữ nhiều vũ khí mà không cần tốn nhiều đạn dược.
Tinh thần thép trước kẻ thù: Có những lần bị địch bắt và tra tấn dã man, bà vẫn giữ vững khí tiết kiên trung, khôn khéo đấu tranh làm bại lộ ý đồ của giặc và tìm cơ hội trốn thoát để tiếp tục trở lại hoạt động, lãnh đạo phong trào du kích địa phương.
3. Vị nữ Anh hùng đầu tiên của lực lượng vũ trang
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và công tác du kích, năm 1952, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, bà Nguyễn Thị Chiên vinh dự là nữ quân nhân đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (khi ấy gọi là Anh hùng thi đua ái quốc).
Hình ảnh người nữ du kích Thái Bình nhỏ bé nhưng kiên cường, dũng cảm đã trở thành biểu tượng sáng ngời cho tinh thần "giặc đến nhà đàn bà cũng đánh", truyền cảm hứng mạnh mẽ cho phụ nữ cả nước thời bấy giờ.
4. Cuộc đời sau chiến tranh và sự tôn vinh
Sau hòa bình lập lại, bà tiếp tục công tác trong quân đội, đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau, tích cực tham gia công tác xã hội và phong trào phụ nữ.
Bà qua đời năm 2016, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng bào và đồng chí. Cuộc đời của Anh hùng Nguyễn Thị Chiên mãi mãi là một trang sử vẻ vang, minh chứng cho sức mạnh, ý chí và sự hy sinh cao cả của người phụ nữ Việt Nam.
