Nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Thanh niên xung phong Võ Thị Tần

Lịch sử khép lại những trang đẫm máu và nước mắt để mở ra một kỷ nguyên của hòa bình và độc lập. Thế nhưng, để có được những ngày tháng bầu trời xanh ngắt không tiếng bom rơi, dân tộc ta đã phải đánh đổi bằng tuổi thanh xuân và sinh mệnh của hàng vạn người con ưu tú. Trong cuộc trường chinh vĩ đại chống đế quốc Mỹ cứu nước, bên cạnh những đoàn quân trùng trùng điệp điệp ra tiền tuyến, không thể không nhắc đến lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) – những người đã gác lại giấc mơ giang dở để lát đường cho xe ra trận. Một trong những biểu tượng chói lọi nhất của lực lượng ấy chính là Nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Võ Thị Tần – Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 552 TNXP, người đã hóa tử thần thành bất tử tại "yết hầu" giao thông Ngã ba Đồng Lộc.

Sinh năm 1944 tại vùng quê nghèo rốn lũ Thiên Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh, Võ Thị Tần lớn lên trong cảnh đất nước bị chia cắt, đạn bom cày xới. Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chị tình nguyện tham gia lực lượng TNXP khi tuổi đời còn rất trẻ. Bằng sự nhanh nhẹn và quả cảm, chị được giao trọng trách Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 TNXP Hà Tĩnh. Dưới sự dẫn dắt của chị, Tiểu đội 4 gồm 10 cô gái tuổi đời chỉ từ 17 đến 24 đã kiên cường bám trụ tại Ngã ba Đồng Lộc – chốt chặn quan trọng nhất trên tuyến đường vận tải huyết mạch từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam.

Vào những năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc trở thành một tọa độ lửa khốc liệt. Kẻ thù nhận ra vị trí yết hầu này nên đã trút xuống mảnh đất nhỏ bé hàng chục ngàn tấn bom mìn các loại nhằm cắt đứt con đường chi viện của quân dân ta. Nhiệm vụ của Tiểu đội 4 vô cùng gian khổ: ngày đêm san lấp hố bom, sửa đường, phá bom nổ chậm và cắm tiêu dẫn đường cho xe đi qua. Những cô gái vốn quen với việc đồng áng nay lại trở thành những chiến binh dạn dày sương gió, tay trần đối mặt với bom đạn, oằn lưng vác đất đá dưới cái nóng rát da thịt của gió Lào. Bất chấp sự rình rập của thần chết, khẩu hiệu của Võ Thị Tần và đồng đội luôn vang lên đanh thép: “Máu có thể chảy, tim có thể ngừng đập, nhưng mạch máu giao thông không bao giờ tắc”.

Hình ảnh Võ Thị Tần không chỉ là một người chỉ huy gan dạ mà còn là một người chị cả đầy yêu thương, luôn nhường phần hầm trú ẩn an toàn cho các em, nhận về mình những vị trí hiểm nguy nhất. Sự lạc quan và tinh thần thép của chị được thể hiện rõ nét qua bức thư cuối cùng gửi cho mẹ vào ngày 19 tháng 7 năm 1968, chỉ 5 ngày trước lúc hy sinh. Trong thư, chị viết: "Mẹ ơi, ở đây vui lắm mẹ ạ. Ban đêm chúng nó thắp đèn để chúng con làm đường...". Biến những quả pháo sáng oanh tạc đe dọa sinh mạng của kẻ thù thành "đèn" soi cho những người mở đường, đó là một thứ lãng mạn cách mạng vô song, một sự ngạo nghễ của tuổi trẻ Việt Nam trước mưa bom bão đạn.

Và rồi, buổi chiều định mệnh ngày 24 tháng 7 năm 1968 đã đi vào lịch sử như một khúc tráng ca đầy bi lệ. Khoảng 16 giờ, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống Đồng Lộc. Một quả bom rơi trúng miệng hầm nơi Võ Thị Tần và 9 người đồng đội đang trú ẩn sau khi vừa thực hiện xong nhiệm vụ san lấp. Cả trận địa lặng đi. Đồng đội bới đất, gọi tên các chị trong tiếng khóc xé lòng. Cả 10 đóa hoa trinh liệt đã vĩnh viễn nằm lại trong lòng đất mẹ khi tuổi đời đang ở độ rực rỡ nhất. Sự hy sinh của Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần và 9 cô gái Ngã ba Đồng Lộc không chỉ là một mất mát to lớn mà còn dấy lên một ngọn lửa căm thù giặc và ý chí chiến đấu sục sôi trên khắp các mặt trận.

Cuộc đời và sự hy sinh của Liệt sĩ Võ Thị Tần mang đến một góc nhìn bi tráng về nhân chứng lịch sử. Họ không viết lịch sử bằng lý luận nhung lụa, mà viết bằng máu, bằng lòng dũng cảm và lý tưởng cống hiến tuyệt đối. Từng mét đường Trường Sơn nói chung và Đồng Lộc nói riêng đều thấm đẫm mồ hôi và máu của các lực lượng TNXP. Họ lấy thân mình làm cọc tiêu, lấy xương máu mình làm nền móng để những đoàn xe rầm rập tiến về phương Nam, mang theo khát vọng thống nhất non sông.

Thấm thoắt hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Tuyến lửa Đồng Lộc năm xưa nay đã phủ một màu xanh của sự sống. Qua việc tìm hiểu về cuộc đời của Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần và lực lượng TNXP, tôi nhận thức sâu sắc rằng lịch sử không phải là những trang sách ngủ quên trong quá khứ. Lịch sử là tiếng vọng từ đất mẹ, là hơi thở của tự do được đổi bằng xương máu của hàng vạn người đi trước. Là một sinh viên đang học tập trong thời bình, tôi tự thấy mình mang một món nợ ân tình sâu nặng. Sự hy sinh của các nhân chứng lịch sử nhắc nhở thế hệ trẻ chúng tôi phải không ngừng trau dồi tri thức, rèn luyện bản lĩnh để xây dựng một Việt Nam hùng cường, xứng đáng với tuổi hai mươi mà các thế hệ cha anh đã gửi lại nơi chiến trường.