Nữ chúa rừng xanh
Hồ Vai (sinh năm 1943) là một nữ chiến sĩ du kích người dân tộc Pa Cô, quê ở xã Hồng Bắc, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Bà nổi tiếng với biệt tài bắn súng cực giỏi, một mình có thể tiêu diệt hàng chục tên địch chỉ với vài viên đạn. Đặc biệt, bà đã chỉ huy đơn vị bắn rơi máy bay trực thăng Mỹ bằng súng bộ binh, góp phần bảo vệ vững chắc vùng căn cứ địa cách mạng. Năm 1967, bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Xạ thủ bách phát bách trúng: Từ nhỏ đã quen với cung nỏ, khi tham gia cách mạng, Kan Lịch nhanh chóng làm chủ khẩu súng trường. Bà nổi danh với thành tích dùng súng bộ binh bắn rơi máy bay trực thăng của quân đội Mỹ ngay trên bầu trời A Lưới.
Chiến công tiêu biểu: Trong giai đoạn 1961–1965, bà đã trực tiếp tham gia 49 trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt 150 tên địch, bắn rơi 1 máy bay và bắn hỏng nhiều chiếc khác. Có trận đánh, bà bình tĩnh chờ trực thăng địch hạ thấp xuống gần ngọn cây mới bóp cò, khiến máy bay bốc cháy ngay lập tức.
Người con của Bác Hồ: Sau khi lập chiến công hiển hách, bà vinh dự được ra miền Bắc gặp Bác Hồ. Bà đã xin Bác được lấy họ Hồ (họ của Bác) cho mình và cho cả cộng đồng người Pa Cô, Vân Kiều ở vùng biên giới để thể hiện lòng biết ơn vô hạn.
Sự nghiệp và vinh danh: Sau chiến tranh, bà trở về quê hương tiếp tục công tác và giữ các chức vụ quan trọng tại địa phương. Bà là biểu tượng của tinh thần quật cường và lòng trung thành của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên và miền Tây Quảng Trị - Thừa Thiên Huế. Hiện nay, bà vẫn sống giản dị tại quê nhà A Lưới và là "pho sử sống" của vùng cao Trường Sơn.
