Nữ du kích Nguyễn Thị Thu - 81 ngày đưa đò trên 'dòng sông máu'

Trong những năm tháng kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, luôn có những con người mà dù thời gian có lặng lẽ trôi qua, tên tuổi và câu chuyện của họ vẫn mãi lưu danh sử sách. Một trong số đó là nữ du kích Nguyễn Thị Thu - "cô du kích lái đò của dòng sông Thạch Hãn". Những cống hiến của cô không rực rỡ, cháy sáng mà là sự hy sinh thầm lặng, bền bỉ và kiên cường.

Bà Thu sinh ra và lớn lên ở Triệu Phong, Quảng Trị. Mùa hè đỏ lửa năm 1972, khi những tiếng bom đạn bắt đầu xé tan bầu trời, bà vừa tròn 17 tuổi, cái tuổi đẹp nhất của đời người con gái. Cũng chính năm ấy, bà tham gia lực lượng du kích địa phương và gặp gỡ ông Nguyễn Câu, con trai một ngư dân cào hến trên sông Thạch Hãn.

Tình yêu 2 người nảy nở trong bối cảnh vô cùng khốc liệt. Họ chỉ kịp làm một lễ dạm ngõ đơn sơ, chưa kịp tổ chức một đám cưới trọn vẹn thì Ông Câu phải lên đường vào chiến trường miền Nam, để lại bà Thu với lời hẹn ước còn đang dang dở. 

• “Lúc đó cả hai chúng tôi chưa tổ chức đám cưới, chỉ mới thăm hỏi nhưng cũng đã coi nhau như vợ chồng. Tôi tham gia lực lượng du kích địa phương, cùng bố chồng ở lại để phục vụ cách mạng, may thay hồi đó có chiếc đò làm phương tiện để đưa các chiến sĩ vượt sông, tiếp cận được thành cổ,” - bà Thu nhớ lại.

Từ đó, bến đò nhỏ trên dòng sông Thạch Hãn trở thành điểm hẹn định mệnh của 2 người. Bà Thu cùng người bố chồng trở thành người đưa đò bí mật - phương tiện sống còn giúp bộ đội ta tiếp cận Thành cổ Quảng Trị.

Dòng sông Thạch Hãn, mùa mưa nước chảy xiết, đục ngầu, nhưng lại là nơi thấm đẫm máu và nước mắt của biết bao chiến sĩ. Chiếc đò nhỏ của bà Thu hoạt động chủ yếu vào ban đêm, khi bóng tối che đi ánh mắt của kẻ thù. 

Mỗi đêm, con đò chỉ chở được nhiều nhất 10 chiến sĩ. Trên đò, bà Thu đã gặp gỡ hàng ngàn khuôn mặt trẻ trung, đa phần là các sinh viên đại học, những người vừa gác bút trên giảng đường để khoác áo lính tham gia chiến trận. Họ mang theo ánh mắt trong veo mà đầy nhiệt huyết của tuổi 18, đôi mươi và những ước mơ về một ngày mai hòa bình thống nhất.

CHÙM ẢNH TƯ LIỆU

Ảnh tư liệu của bài viết.

Tuy nhiên, điều ám ảnh bà Thu nhất, lấn át đi cả tiếng bom đạn hay cả tiếng thét đau đớn gọi "mẹ ơi" trong giấc ngủ, chính là sự thật tàn khốc của chiến tranh:

“Điều day dứt nhất là tôi đưa họ đi… nhưng chẳng mấy ai trở lại.”

• Bà Thu đã chứng kiến nhiều chiến sĩ hy sinh ngay trên bờ sông, trước khi kịp chuyển đến trạm quân y. Những tiếng gào thét gọi mẹ của họ đã khắc sâu vào tim người phụ nữ nhỏ bé ấy. Sau 81 ngày đêm, trong hàng vạn chiến sĩ được bà chở qua sông trước đó, bà chỉ nhớ rõ có hai người sống sót được bà chở về.

• Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Thu là một minh chứng lặng lẽ nhưng đầy sức mạnh về sự hy sinh thầm lặng của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến. Bà không phải anh hùng với những chiến công lừng lẫy, mà bà là người giữ đò, người giữ mạng sống cho các chiến sĩ.

• Dù tuổi già và di chứng chiến tranh khiến trí nhớ bà có lúc không còn rõ ràng nhưng nỗi xót xa và day dứt đối với những người lính trẻ đã nằm lại bên dòng Thạch Hãn vẫn sẽ mãi mãi là phần kí ức thiêng liêng và nhân văn nhất của cuộc đời bà.