Nữ thanh niên xung phong tại Ngã ba Đồng Lộc
Bà nổi tiếng với nhiệm vụ trinh sát bom, đứng trên đỉnh núi Mòi quan sát máy bay Mỹ ném bom, đếm số bom nổ và chưa nổ, sau đó cắm tiêu để công binh phá bom, bảo đảm tuyến giao thông huyết mạch luôn thông suốt.
Thông tin cơ bản
Họ và tên: La Thị Tám.
Năm sinh: 1949.
Quê quán: Xã Vĩnh Lộc (nay là xã Khánh Vĩnh Yên), huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.
Quá trình tham gia cách mạng
Năm 1967, khi vừa tròn 18 tuổi, La Thị Tám tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong và được phân công làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông tại Ngã ba Đồng Lộc – một trong những trọng điểm bị không quân Mỹ đánh phá ác liệt nhất trên tuyến đường chi viện chiến lược Bắc – Nam.
Những chiến công tiêu biểu
Trong khoảng 200 ngày đêm từ cuối năm 1967 đến giữa năm 1968, bà đảm nhận một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm:
Đứng trên đỉnh núi Mòi quan sát máy bay Mỹ ném bom.
Xác định vị trí bom rơi, đếm số bom đã nổ và bom chưa nổ.
Sau khi máy bay rời đi, trực tiếp xuống hiện trường cắm tiêu đánh dấu để bộ đội công binh xử lý.
Đếm và cắm tiêu hơn 1.200 quả bom chưa nổ (nhiều tài liệu ghi nhận 1.205 quả), góp phần bảo đảm an toàn cho bộ đội, thanh niên xung phong và các đoàn xe vận tải qua Ngã ba Đồng Lộc.
Danh hiệu cao quý
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc:
Cuối năm 1968, bà được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu của Người.
Ngày 22/12/1969, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, khi mới 20 tuổi.
Hình tượng trong văn học – nghệ thuật
La Thị Tám là nguyên mẫu của ca khúc nổi tiếng "Người con gái sông La" do nhạc sĩ Doãn Nho sáng tác trên lời thơ của Nguyễn Phương Thúy. Hình tượng của bà cùng các nữ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm, sự hy sinh và tinh thần bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến.
Ý nghĩa
La Thị Tám là biểu tượng sáng ngời của lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam. Câu chuyện về người nữ trinh sát bom đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt qua hiểm nguy để bảo vệ mạch máu giao thông, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
