Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Ông là Lê Vân Ký

Hải Phòng13/12/2025Nguyễn Văn Tiền (phường Chí Linh)5 lượt xem0 lượt chia sẻ

Ông là Lê Vân Ký, trước khi đi thì ở xã Khổ Thành, đi bộ đội tháng 8 năm 1969, đóng quân huấn luyện ở Hải Phòng, đơn vị là đặc công, tiểu đoàn 21, quân khu 3.

Tháng 3 năm 1970, bọn lệnh là đi Phạt Lan chiến đấu, bọn ông đi lính B2, tức là lính vùng sâu, vùng xa . Nhưng đi ngang đường thì là đại đội của ông là phân chia ra làm nhiều chỗ, ông thì đi xuống Biên Hòa, xuống Biên Hòa thành lập trung đoàn 13, trung đoàn đặc công 13 ở Biên Hòa, gốc của nó trước kia là tiểu đoàn pháo binh, sau đó là thành lập nguyên thành cái trung đoàn 13 của đặc công. Ở đây nó có 5 trung đoàn, trung đoàn 10, trung đoàn 13, tiểu đoàn 1, tiểu đoàn 3, tiểu đoàn 10, đơn vị đặc công ở dưới đấy, trực thuộc vào miền, chứ không phải là trực thuộc vào sư đoàn nào cả, trực thuộc vào miền Đông.

Chú đi vào đấy tháng 3 năm 70, đến tháng 10 năm 70 bắt đầu mới xuống đến nơi, đi bộ là 6 tháng rồi, đi bộ Trường Sơn là 6 tháng, vào đến bãi tập kết xong bắt đầu mới phân chia đi, xuống đến nơi là vào nhập vào đấy. Thì bọn chú lúc đầu là vừa cứ tháng trăng thì là đi phục vụ các đồng chí pháo binh, bác đạn cho các đồng chí pháo binh bắn. Còn đến tối trời thì là các chú nào, bên đặc công cho nên là đi tại nằm trời tối thôi, đơn vị nằm trời tối thì là, các chỗ trinh sát, người ta đi đều trinh sát về, sau đó bắt đầu mới lên xa bàn, sau đó mới hợp đánh.

Chính thức là từ năm đi đến khi giải phóng là 75, là chú chỉ đánh có 3 trận thôi. Chú chỉ đánh 3 trận, 1 là Phước Vĩnh, chi khu Phước Vĩnh, chi khu ở Biên Hòa, là trực tiếp là năm 1975 đánh vào sân bay Biên Hòa. Đặc công đánh vào để giữ chi khu Biên Hòa.

Xong đến, bắt đầu đánh là đánh từ hôm 24, đêm 24, mà giữ cho đến coi như là 27 thì bắt đầu, 27 thì là quân đoàn 1 đi theo đường 1 đấy, mới tiếp cận được đến chỗ các ông. Nên phải giữ, mà đặc công đi giữ thì rất là nguy hiểm. Trong khi đó là đơn vị ông là đợt đấy là, khi sinh mất 5 đồng chí, trong đó có 1 đồng chí nên mạc.

Đấy là cái trận ông coi như là nhớ nhất. Còn trận Phước Vĩnh đánh thì nói chung là rất là an toàn. Nói chung là bọn chú là, cái thứ nhất là bí mật là thắng nợ, 5% 100%, cứ vào được đến nơi mà không bị nộ thì là trận ấy cực thắng.

Đánh Phước Vĩnh bọn chú không bị việc gì, mỗi có mỗi 1 cá mụn thương thôi. Còn lại là toàn bộ 4 mũi không bị gì hết. Vì đặc công là không có quần áo, đánh nhau xong thì chỉ có mỗi quần nót thôi.

Xong rồi cải trang, cải trang bằng bôi, bằng phấn, bằng cái thứ đấy. Tùy theo từng cái địa hình. Có thể là mình bôi bằng đất xét đỏ, hoặc là bôi bằng than, bôi bằng hết để nó phù hợp với cái khu vực ấy.

Đấy là cái đặc điểm của đặc công. Sau khi giải phóng xong thì chú ở Biên Hòa, đến tháng 1 tháng 5 xong, bắt đầu đến tháng 8 thì bắt đầu xuống Sài Gòn. Sài Gòn thì bọn chú làm nhiệm vụ đi đánh tư sản và bán.

Chứ là đi đánh các cái bọn tư sản và bán đấy. Chủ các cái hãng mì chính, rồi hãng xăng dầu, rồi hãng tất cả các cái hãng. Thì là tiểu đoàn của chú nằm ở chỗ quận Tân Bình.

Đi đánh tư sản và bán xong. Và đánh cả, coi như là cả bọn chú, bọn ông còn ở đây còn đổi tiền nữa. Đổi tiền xong.

Cho đến 26... Tết. Từ 26 năm 1976 đấy. Tết gần 76 rồi đấy.

Thì là chúng ra đến ngoài Bắc này. Rồi ra ngoài Bắc này thì... đi ô tô từ chỗ đóng quân, tức là từ kho Nông Bình. Kho Nông Bình đi về đến tận coi như là... Vinh thì rồi chuyển lên tàu hóa.

Đi tàu hóa về Hà Nội. Vì Hà Nội thì lúc đó là... Người ta phát giấy phép rồi. Thì là tự động ai muốn đi, đi.

Thế còn đời của chú mà chú nhớ nhất là... Thực ra là đi thì đi tới năm 18 tuổi. Cho đến khi về Hà Nội rồi mà... Không biết đường về nhà. Bởi vì... Về đến Hải Dương nhé.

Nhưng là đi với một thằng bạn nữa. Đi xe tải về đến Hải Dương rồi. Mà không biết là đường về nhà mình ở chỗ nào.

Cũng may là ông bạn tôi đi về nhà tôi. Tức là về Kinh Môn đấy. Bạn đồng đội cũng ở đấy.

Về Kinh Môn. Về Kinh Môn thì là... May là anh của đồng đội này cũng ở miền Nam ta. Thế là ông bà giữ ở đây, ăn mừng ở đây 3 ngày.

Ăn mừng 3 ngày. Xong đúng đến 27 thì bắt đầu... Đồng đội mới mang xe đạp. Nay từ ở Kinh Môn nay về đây.

Nay về nhà là 27 Tết. Đến 29 Tết thì... Em của ông cũng về. Tức là chú tiểu chú cũng bên Đặc Công.

Nhưng mà vào trong Đà Lẵng thôi. Đánh nhau ở Đà Lẵng. Đi năm 72, đánh năm 72.

Xong giải phóng xong thì về. Quá trình trong một thời gian. Chú về ở đây là năm 2007.

Chú phải hiu. Chỉ đến 2010 là chú... Tham gia công tác xã hội của khu dân cư. Làm phó bí thư.

Làm phó kiệu chiến binh. Sau đó rồi về làm quyền bí thư. Và xây dựng được cái nhà văn hóa của khu dân cư.

Cho đến bây giờ là chú phải hiu khách đây. Năm 2007 là bây giờ gần 20 năm rồi. Năm 2007 là được 20 năm.

Chú cũng hoạt động trong khu dân cư khoảng 10 năm. Năm 2007 là chú không tham gia hoạt động ấy nữa hả? Không, bây giờ năm 2007 là ông mới ở công nhân về hiểu. Ông về xong đi bộ đội, xong đi học.

Học qua trường, xong rồi đi vào Quảng Linh. Ở với đất Quảng Linh như thế này. 30 năm.7 năm trong quân đội nó thành 37 năm lúc ông về hiểu là 37 năm.

Chứ về đến đây, đến 2010 thì bắt đầu mới tham gia vào công tác xã hội này. 2010 thì bắt đầu mới làm phó bí thư ở đây.

Sau rồi mới làm phó kiệu chiến binh ở đây. Sau đó rồi nên làm trưởng bí thư. Xong rồi xây dựng được cái nhà văn hóa cho khu dân cư.

Thế chú cũng nghỉ rồi, nghỉ từ năm 2018. 8 năm, 8 năm sau rồi. Thế vừa rồi thì nói chung là anh em người ta cũng muốn bảo đưa vào làm phó kiệu chiến binh.

Ông bảo thôi bây giờ cho ông nghỉ, cửa gạo. Vậy là toàn bộ quá trình công tác của ông chỉ có thế thôi. Chỉ có, nói chung là trong cái đời quân ngũ thì ở trong miền Nam thì nhiều cái... Ông có những trận mà đi lấy gạo thì xích chết.

Đưa quân đi lấy gạo ấy. Mà ông lên đến đấy buổi chiều khoảng hơn 5 giờ. Ông bảo tổ chính sát này, chèo lên cây cao su ấy.

Quan sát xem có gì không để chuẩn bị cho anh em vượt nổ. Nhưng mà khi đội chính sát nó báo xuống là không có duyên vờ gì anh ạ. Thế là chú chỉ huy vượt nổ. Vượt vừa sang bên kia được khoảng 20 mét thì bắt đầu gặp bọn Phúc Bích.

Thế là tan tác hết. Không biết là ai còn ai mất đến sáng sau bắt đầu mới tìm nhau về trong cái cánh rừng ấy thì... May là chết cơ mỗi một mình chết rồi. Cá coi như là một trung đội đi lấy gạo.

37 người là sống cá. Rất là may. Rồi một trận nữa là chú xuống dưới mãi bến cát.

Cát nằm hầm bí mật. Đưa xuống dưới hầm bí mật. Hầm bí mật nó chỉ có 4 cái lỗ thông hơi thôi.

Còn cái cửa hầm nó kiếm. Thế mà cái xe tăng của nó đi sát, gần sát cái mép cửa hầm. Chỉ nhích vào chỉ khoảng 50 phân hoặc là 30 phân nữa thì nó sập cái hầm ấy xuống thôi.

Nhưng mà cũng may. 4 anh em ở trong ấy cuối cùng cũng không được về. Nói chung là trong chiến trường nó rất nhiều những cái kỷ niệm.

Nhiều những cái đấy. Có những đêm coi như là chú đã phải nằm bên cạnh đồng đội chết. Thế ông ấy đi lấy mang về xong rồi chết.

Chết ở rừng. Thế là đơn vị cử ra nằm trông ở đấy. Vắt mỏng phỏng nằm trông ông ấy.

Hôm sáng sau mới mang về gần chỗ đơn vị để trôn. Bây giờ cũng chả biết nào nhớ ở chỗ nào nữa. Bây giờ rừng rú luôn.

Bây giờ người ta nó ăn hết rồi đúng không? Bây giờ không thể nào biết được. Không thể nào mà nhớ được. Không thể nào mà nhớ được.

Bây giờ không thể nào biết được. Nằm coi như là đồng đội nằm ở dưới đất còn mình vắt mỏng nằm trên cây trông đồng đội thôi. Rừng rú. Nói chung trong cái đời trong 7 năm, 6 năm trong chiến trường thì nhiều những cái kỷ niệm.

Đói hàng tháng ấy. Đói cũng có. Sau này bắt đầu mới có đơn vị hậu cần 84 nó cung cấp xuống thì bắt đầu các ông mới có gạo ăn, mới có đỗ xanh.

Ngày xưa là đói nặng. Nhất là khi mà 69, 70 xong ấy. Đói. Lúc bây giờ là mình bị thất cái Xuân 68. Đính mình, bộ đội mình bị quấy lên hết Campuchia. Sau này bọn ông có đi đường ở Đông Trường Sơn, Tây Trường Sơn đâu.

Đi đến hết Trạm 63 là bắt đầu thấp sang bên Campuchia. Đi nhòa đường dây bên ấy. Đi vòng xuống miền Nam mình.

Thế cho nên nó mới nâu mấy tháng rồi đi bộ. Mà cái đợt đi đấy, ông nhớ nhất là gạo cấp cho 20 ngày. Ăn được coi như 15 ngày là hết.

Không còn một hột gạo lò trong bao tượng nữa rồi. May mà coi như là còn ít gạo thì chỉ để dành cho các đồng chí nào ốm phẫn đi thôi. Để nấu cháo cho đồng chí ăn thôi.

Mà một đồng chí bị ốm đi là phải mất 4 người. 2 người võng, 2 người đeo ba lô để thay nhau. Đeo ba lô cho 2 đồng chí võng.

Này đeo ba lô của người nằm đấy nữa. Mất 4 người là hơi vất vả. Mà đi như thế là các ông đi.

Lúc bây giờ là khí thế của những người tất cả vì miền Nam thuật định. Cho nên là mạnh lắm. Đi ra đi vào nửa nửa chứ có phải khí thế lắm.

Nhưng mà ác nhiệt cũng nhiều. Chiến tranh chết nhiều. Bọn ông đi 30 người thì bây giờ về. Giải phóng miền Nam xong về còn 10 người.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
Ông là Lê Vân Ký | Câu chuyện thời hoa lửa