Phạm Kiệt – Những ngày đầu xây dựng Công an nhân dân vũ trang và bảo vệ biên giới

Đầu năm 1961, sau hơn một thập niên gắn bó với công tác chỉ huy và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam, Phạm Kiệt nhận một nhiệm vụ mới. Ông vừa là Thứ trưởng Bộ Công an, vừa được giao làm Tư lệnh kiêm Chính ủy Công an nhân dân vũ trang (CANDVT). Cũng trong năm này, ông được phong quân hàm Thiếu tướng.

Đây là thời điểm lực lượng CANDVT đang trong những năm đầu xây dựng. Lực lượng này được thành lập ngày 3/3/1959, trên cơ sở thống nhất các đơn vị làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới, giới tuyến và một số mục tiêu quan trọng. CANDVT là tiền thân của Bộ đội Biên phòng ngày nay.

Khi Phạm Kiệt nhận nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra không chỉ là xây dựng một lực lượng có khả năng chiến đấu. CANDVT còn phải tổ chức quản lý, bảo vệ đường biên, giới tuyến và vùng biển, đảo; chống các hoạt động xâm nhập, biệt kích, gián điệp; đồng thời bảo vệ an toàn các cơ quan Trung ương và những mục tiêu quan trọng của đất nước.

Trong những năm đầu, cán bộ, chiến sĩ CANDVT phải rời các địa bàn đồng bằng, thành phố để lên vùng cao, biên giới và ra biển, đảo. Họ lập đồn, dựng trạm, bám đất, bám dân; đồng thời xây dựng cơ sở chính trị, vận động quần chúng và giúp nhân dân ổn định cuộc sống. Đó cũng là cách xây dựng thế trận bảo vệ biên giới dựa vào nhân dân ngay từ những ngày đầu của lực lượng.

Với cương vị Tư lệnh kiêm Chính ủy, Phạm Kiệt chú trọng xây dựng sự đoàn kết trong đội ngũ lãnh đạo, các cơ quan và cán bộ, chiến sĩ. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, ông cùng tập thể lãnh đạo tập trung xây dựng, phát triển CANDVT để đáp ứng khối lượng nhiệm vụ ngày càng lớn, từ bảo vệ biên cương, biển đảo đến đấu tranh chống các hoạt động xâm nhập và bảo vệ các cơ quan Trung ương.

Công việc ấy diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt. Miền Bắc bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, trong khi cuộc đấu tranh ở miền Nam ngày càng phát triển. Vì vậy, CANDVT vừa phải giữ vững biên giới phía Bắc và phía Tây, vừa nâng cao khả năng chống hoạt động tình báo, biệt kích và những hình thức xâm nhập từ bên ngoài. Công tác tổ chức, huấn luyện, bảo đảm kỹ thuật và xây dựng hệ thống đồn trạm vì thế được triển khai đồng thời.

Từ những đồn biên phòng đầu tiên nơi biên giới đến hệ thống lực lượng ngày càng được củng cố, CANDVT từng bước hình thành một lực lượng chuyên trách quản lý, bảo vệ chủ quyền và an ninh biên giới. Trong quá trình ấy, Phạm Kiệt đã đảm nhiệm vai trò người đứng đầu lực lượng ở một thời kỳ đặt nền móng quan trọng.

Nếu ở Ba Tơ năm 1945, Phạm Kiệt bắt đầu từ 28 chiến sĩ giữa núi rừng, thì hơn 15 năm sau, ông lại đứng trước một nhiệm vụ khác: xây dựng một lực lượng mới từ những ngày đầu, trải dài trên biên giới đất liền, biển và đảo. Chặng đường ấy tiếp tục nối dài hành trình của người chỉ huy Ba Tơ – từ chiến đấu giành chính quyền, chỉ huy trên chiến trường, đến xây dựng lực lượng chuyên trách bảo vệ từng vùng biên cương của Tổ quốc.