Phạm Tuân

Ban đầu là một binh sĩ bộ binh , ông được tuyển vào Không quân Nhân dân Việt Nam (VPAF) năm 1965 với tư cách là học viên cơ khí radar. Sau đó, Tuân được chọn để huấn luyện phi công với tư cách là sĩ quan , tốt nghiệp Trường bay Krasnodar ở Liên Xô với tư cách là phi công MiG-17 vào năm 1967, sau đó được chuyển lên huấn luyện MiG-21 và được điều đến Trung đoàn huấn luyện không quân 910 của VPAF từ năm 1968 đến năm 1969 trong khi tham gia phát triển các kỹ thuật đánh chặn ban đêm chống lại các cuộc không kích của Mỹ, và sau đó được điều đến Trung đoàn tiêm kích 923 từ năm 1969 đến năm 1970, cuối cùng là Trung đoàn tiêm kích 921 từ năm 1970 đến năm 1973.

Vào các đêm từ 18 đến 27 tháng 12 năm 1972, trong Chiến dịch Linebacker II (còn được gọi là "Vụ đánh bom Giáng sinh"), khi đó là Thiếu tá Phạm đã giao chiến với máy bay ném bom hạng nặng B-52 Stratofortress của Bộ Tư lệnh Không quân Chiến lược Hoa Kỳ (SAC) ít nhất một chục lần. Vào ngày 27, Phạm đã có thể tiếp cận một đội hình B-52 ở tốc độ siêu âm trên chiếc MiG-21MF (#5121) của mình, và bắn một cặp tên lửa ở tầm bắn dưới 4 km, xác định bằng mắt thường và báo cáo rằng tên lửa của ông đã bắn trúng chiếc B-52D, khiến nó bốc cháy và rơi xuống trên biên giới tỉnh Hòa Bình - Vĩnh Phúc .Tuyên bố này, được cho là chiếc B-52 duy nhất bị bắn hạ trong không chiến trong chiến tranh, không rõ ràng theo hồ sơ của Hoa Kỳ, vốn cho rằng chiếc B-52 này đã bị bắn hạ bởi một tên lửa đất đối không . ^{[ 8 ] [ 9 ]} Trong cuốn sách "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" của Nguyễn Minh Tâm, do Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân Việt Nam (Nhà xuất bản Quân đội nhân dân Việt Nam) xuất bản, tác giả khẳng định Phạm Tuân đã bắn rơi chiếc B-52 bằng hai tên lửa không đối không K-13 ở cự ly 4 km.

"Máy bay của tôi chỉ cách máy bay ném bom B-52 khoảng 10km khi tôi phát hiện ra chúng. Tôi đã thả thùng nhiên liệu phụ và lập tức yêu cầu lệnh tấn công (từ đài kiểm soát không lưu ). Mặc dù tôi đang tiếp cận máy bay ném bom với tốc độ vượt quá tốc độ âm thanh , tôi vẫn cảm thấy thời gian trôi rất chậm. Nhóm máy bay tiêm kích F-4 hộ tống của địch không phát hiện ra chúng tôi. Để chắc chắn, tôi tiếp tục rút ngắn khoảng cách, xuống còn trong phạm vi 3km và phóng tên lửa, và khi đang thoát thân, tôi đã nhìn thấy rõ khoảnh khắc cả hai quả tên lửa phát nổ khi rơi xuống chiếc B-52, lúc này nó đang bốc cháy... chắc chắn những chiếc F-4 sẽ đuổi theo tôi ngay bây giờ, nhưng tôi đã thoát được."

Tuân nói rằng vì B-52 được trang bị rất nhiều mồi nhử hồng ngoại nên anh ta phải tiếp cận mục tiêu (trong vòng 2-3 km) để đảm bảo tiêu diệt máy bay ném bom, mặc dù tầm bắn an toàn tối thiểu để phóng tên lửa ít nhất là 8 km. Nhiều tuyên bố chiến thắng trong không chiến của các phi công MiG thuộc Không quân Nhân dân Việt Nam chống lại máy bay chiến đấu của Mỹ đã bị phản bác là tổn thất do tên lửa đất đối không hoặc pháo phòng không , vì điều đó được coi là "ít đáng xấu hổ" hơn là thua một phi công địch.

Năm 1973, Tuân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam. Năm 1980, Tuân được trao tặng danh hiệu "Anh hùng Lao động Việt Nam". Năm 1989, Tuân được bổ nhiệm làm "Phó Tư lệnh Chính trị " thuộc Không quân Nhân dân Việt Nam . Ông được thăng hàm Trung tướng vào năm 1999. Trong năm 2000, Tuân giữ chức vụ "Giám đốc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng". Cuối cùng, ông nghỉ hưu khỏi các chức vụ chính phủ vào cuối năm 2007.

Tuân đã nhận được nhiều phần thưởng và huân chương vì những cống hiến của mình, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh . Ông cũng được trao tặng Huân chương Lenin và vinh dự hiếm hoi là một trong số ít người nước ngoài được phong tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô .

Tuân đạt đến cấp bậc trung tá trong Không quân Nhân dân Việt Nam trước khi được đào tạo để trở thành phi hành gia nghiên cứu trong chương trình không gian chung Liên Xô-Việt Nam. Ban đầu, Tuân được cử đến Liên Xô để đào tạo làm kỹ sư radar. Do thiếu phi công Việt Nam đủ điều kiện nên hầu hết các ứng viên đều không vượt qua bài kiểm tra thể lực, do đó Tuân bị ép tham gia huấn luyện bay. Vì lý do này, Tuân là một trong ba phi công và kỹ sư Việt Nam được Liên Xô lựa chọn. ^{[ 17 ]} Vào ngày 1 tháng 4 năm 1979, ông được chọn làm thành viên của phi hành đoàn quốc tế thứ sáu cho chương trình Interkosmos . Người dự bị của ông là Bùi Thanh Liêm . Tuân, cùng với phi hành gia Liên Xô Viktor Gorbatko , đã được phóng từ Sân bay vũ trụ Baikonur vào ngày 23 tháng 7 năm 1980, trên tàu Soyuz 37 đến trạm vũ trụ Salyut 6. Tuân chỉ được thông báo ba ngày trước đó rằng ông sẽ là phi công chính của Soyuz 37.

Trước chuyến bay, một nhiệm vụ chung giữa Bulgaria và Liên Xô đã bị hủy bỏ. Tuân lo lắng rằng chuyến đi của mình cũng sẽ chịu chung số phận. Trong chuyến bay trên tàu Soyuz 37, đã xảy ra sự cố kỹ thuật liên quan đến hệ thống động cơ của Soyuz 3. Tuân được lệnh tắt tất cả các hệ thống và thông báo cho Bộ Chỉ huy về tình hình. Sau đó, Bộ Chỉ huy đã khôi phục động cơ về trạng thái bình thường và nhiệm vụ tiếp tục. ^{[ 15 ]}Trong thời gian ở trên quỹ đạo, Tuân đã thực hiện các thí nghiệm về sự nóng chảy của các mẫu khoáng chất trong môi trường không trọng lực . Ông cũng tiến hành các thí nghiệm về thực vật trên cây azolla và chụp ảnh Việt Nam từ quỹ đạo để phục vụ mục đích lập bản đồ . Tuân đã ở trong không gian 7 ngày, 20 giờ và 42 phút, hoàn thành 142 vòng quỹ đạo , và trở về Trái đất vào ngày 31 tháng 7 năm 1980.

Tuân đã mang theo một số thứ trên chuyến bay Soyuz 37. Trong số đó có ảnh của cựu Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng Bí thư Lê Duẩn , cũng như di chúc của Hồ Chí Minh và các quốc kỳ Việt Nam . Ông muốn đóng dấu tất cả những thứ này tại trạm vũ trụ và mang chúng trở về Trái đất.

Tuân đã khẳng định rằng mối quan hệ cá nhân của ông với những người bạn Nga vẫn tiếp tục cho đến ngày nay. Hàng năm, ông đều đi những quãng đường dài để gặp gỡ các đồng nghiệp phi hành gia người Nga của mình.

Ông Tuân đã lập gia đình và có hai con. Hiện ông là Trung tướng về hưu, Giám đốc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng và là Đại biểu Quốc hội không do dân bầu .