Phạm Tuân – Người phi công đầu tiên trên thế giới bắn rơi máy bay B-52 từ trên không

Mùa đông năm 1972, bầu trời miền Bắc rực sáng bởi những trận ném bom dữ dội của Không quân Hoa Kỳ.

Hàng trăm lượt máy bay B-52 cùng nhiều tiêm kích hộ tống liên tục đánh phá Hà Nội, Hải Phòng và nhiều thành phố lớn.

Đối với quân đội Mỹ, B-52 được xem là "pháo đài bay bất khả xâm phạm".

Loại máy bay khổng lồ này có thể bay ở độ cao lớn, mang theo hàng chục tấn bom và được bảo vệ bởi hệ thống gây nhiễu điện tử hiện đại cùng nhiều máy bay tiêm kích hộ tống.

Nhiều chuyên gia quân sự lúc bấy giờ cho rằng gần như không thể tiêu diệt B-52 bằng máy bay tiêm kích.

Trong những ngày căng thẳng ấy, phi công Phạm Tuân, quê ở huyện Quốc Oai, Hà Nội, được giao nhiệm vụ đặc biệt.

Sinh năm 1947, ông trưởng thành từ lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam và nổi tiếng với bản lĩnh bình tĩnh cùng kỹ năng điều khiển MiG-21 xuất sắc.

Chiều ngày 27 tháng 12 năm 1972, sau khi nhận lệnh, Phạm Tuân bước nhanh về phía chiếc MiG-21 đang chờ sẵn trên đường băng.

Ông hiểu rằng đây sẽ là một chuyến bay vô cùng nguy hiểm.

Nếu bị hệ thống radar của đối phương phát hiện quá sớm, khả năng trở về gần như không còn.

Đêm ấy, Hà Nội rung chuyển bởi tiếng bom.

Khi động cơ MiG-21 gầm lên, chiếc máy bay lao vút vào màn đêm.

Dưới mặt đất, các đài radar và sở chỉ huy liên tục dẫn đường cho ông.

Từng mệnh lệnh ngắn gọn vang lên qua vô tuyến điện.

Khoảng cách với tốp B-52 ngày càng rút ngắn.

Máy bay Mỹ sử dụng thiết bị gây nhiễu điện tử rất mạnh.

Màn hình radar trên máy bay nhiều lúc gần như trắng xóa.

Phạm Tuân vẫn bình tĩnh bay theo chỉ dẫn từ mặt đất.

Khi tiếp cận được đội hình B-52 ở cự ly thích hợp, ông nhanh chóng khóa mục tiêu.

Chỉ trong vài giây ngắn ngủi, ông bấm nút phóng hai quả tên lửa.

Một quầng lửa lớn bùng sáng trên bầu trời.

Chiếc B-52 trúng đạn.

Bốc cháy.

Rơi xuống.

Ngay sau đó, Phạm Tuân lập tức cơ động thoát ly để tránh sự truy kích của các máy bay hộ tống.

Chiếc MiG-21 trở về căn cứ an toàn.

Tin chiến thắng nhanh chóng lan khắp cả nước.

Đó là lần đầu tiên trong lịch sử không chiến, một máy bay B-52 bị tiêm kích bắn hạ trực tiếp trên bầu trời.

Chiến công của Phạm Tuân đã góp phần khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và nghệ thuật tác chiến của Không quân Nhân dân Việt Nam trong Chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không".

Sau chiến thắng, ông được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng hành trình chinh phục bầu trời của Phạm Tuân chưa dừng lại.

Năm 1980, ông tiếp tục được lựa chọn tham gia chương trình hợp tác vũ trụ giữa Việt Nam và Liên Xô.

Ngày 23 tháng 7 năm 1980, ông cùng nhà du hành Liên Xô Viktor Gorbatko bay vào không gian trên tàu Soyuz 37, trở thành người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ.

Từ bầu trời chiến tranh đến không gian vũ trụ, Phạm Tuân luôn mang theo hình ảnh của một người lính Việt Nam bình dị, bản lĩnh và khiêm nhường.

Sau khi nghỉ công tác, ông tích cực tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống, truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về tinh thần học tập, sáng tạo và khát vọng chinh phục khoa học.

Mỗi lần nhắc về chiến công năm 1972, ông đều cho rằng đó là thành quả của cả tập thể: từ lực lượng radar, dẫn đường, kỹ thuật, phòng không đến những người phục vụ dưới mặt đất.

Chính tinh thần đoàn kết ấy đã làm nên chiến thắng.