Phần 3 Hồi kí của Thượng tướng Chu Văn Tấn về "Kỷ niệm Cứu Quốc Quân": Cuộc hội ngộ lịch sử tại Pác Bó
Kể lại một số kỷ niệm trong một vài giai đoạn tranh đấu của đội Cứu quốc quân
Đến Tĩnh Tây, chúng tôi mới biết địa điểm hội nghị không phải ở Trung Quốc mà ở xóm Pác Bó thuộc Hà Quảng (Cao Bằng). Từ thị trấn Tĩnh Tây, chúng tôi đi vòng xuống phía Nam. Gần hai ngày đường qua Lục Tùng (Dường Lầu), lạc tới mốc biên giới Trung - Việt.
Gió thổi lồng lộng. Đứng trên cao nhìn xuống khe hướng ra Pác Bó, chúng tôi thấy lố nhố có mấy người bên đất Việt Nam. Đã từng quen với hoạt động du kích, chúng tôi đoán được ngay đó là du kích đang làm nhiệm vụ đứng bảo vệ. Đúng như vậy, anh Lê (Lê Quảng Ba) và Sơn Hùng (Hoàng Sâm) chạy nhanh tới, tay bắt mặt mừng, dẫn chúng tôi ngoặt vào khe núi đất. Ở đây các anh Phùng Chí Kiên, Vũ Anh, Đặng Văn Cáp đứng chờ đón. Các đồng chí đều tươi cười vui vẻ khi thấy chúng tôi... Rồi tất cả đi lên ruộng bậc thang để ngược lên cửa khe. Mới được nửa đường, chúng tôi đã thấy một ông già cao cao, xương xương, có chòm râu đen lơ thơ, dáng dấp nhanh nhẹn. Khi chúng tôi tới nơi, ông cụ vui vẻ bắt tay tất cả mọi người rồi hỏi thăm tình hình sức khoẻ, tình hình đi đường của đoàn. Đến sự việc anh Trần Đăng Ninh, ông cụ thoáng vẻ buồn và lo lắng, hỏi lại cặn kẽ và dặn chúng tôi khi nào trở về thì nhớ hỏi thăm xem như thế nào. Lúc đó, tôi không hiểu ông cụ làm gì, đã có tuổi mà sao nhanh nhẹn và ân cần với mọi người làm vậy. Tôi không dám hỏi và cũng chưa hề nghĩ đấy lại là đại biểu quốc tế, nhưng hình ảnh "ông Ké lãnh đạo" từ giờ phút đó đã in sâu vào đầu óc tôi. Ông cụ vừa đi vừa chỉ đường, dẫn các đồng chí Trung ương đến cửa khe bên núi có hòn đá phẳng dùng làm chỗ ngồi, rồi qua chỗ có cái đu, mới vào tới trong nhà. Đi từ bờ ruộng vào tới nhà độ gần trăm thước.
Ông cụ mời ngồi và bảo:
Hãy nghỉ ngơi nói chuyện thoải mái đã! Các đồng chí đi đường xa hẳn là mệt lắm!
Nhưng các đồng chí Trung ương đã lấy bút mực, giấy má, tài liệu là làm việc...
