Phần 3 Hồi kí của Thượng tướng Chu Văn Tấn về "Kỷ niệm Cứu Quốc Quân": Lời chia tay đầy nước mắt tại Bản Trại

Cả ngày hôm sau vẫn đi trên mảng. Người nào cũng mệt bả. Nhất là mấy chân sào suốt ngày suốt đêm không được nghỉ tay phút nào. Mệt thì mệt, lo thì lo, nhưng vẫn vui. Đến mỗi khúc sông vắng, đồng chí Sơn bảo ai biết bài hát nào thì hát cho vui hoặc kể chuyện. Anh Vân kể nhiều mẩu chuyện rất lý thú trong cuộc Vạn Lý trường chinh và các trận Giải phóng quân Trung Quốc đánh Nhật. Hai đồng chí Trung Kỳ và Nam Kỳ hát mấy bài ca cách mạng. Tôi cũng hát mấy bài hát dân tộc. Riêng anh Ninh vẫn sốt li bì và chỉ đòi uống nước. Thỉnh thoảng anh em hỏi thì anh vẫn trả lời trong hơi thở nóng hổi: "Còn cố được, cứ đi!", hoặc: "Mệt lắm, nhưng còn đi được"... Nghe anh Ninh nói, tôi rất xúc động. Anh đang phải vật lộn với cơn sốt oái oăm và ác nghiệt. Đối với phong trào Bắc Sơn, anh Ninh cũng là một đồng chí đã góp nhiều công sức và vực được phong trào dậy, xây dựng được khu du kích vững mạnh. Giữa lúc Bắc Sơn gặp khó khăn, Đảng đã phái anh đến dìu dắt chúng tôi và đã tham gia đắc lực vào việc tổ chức đội Du kích Bắc Sơn.

Chiều hôm ấy, mảng chúng tôi ghé bờ, vào nhờ một gia đình ở ven sông nấu cơm. Hai ông bà chủ nhà rất tốt, sốt sắng giúp đỡ. Cơm xong lại xuống mảng đi ngay để kịp tới Bản Trại vào nửa đêm. Qua Bản Trại vài cây số là lối tắt lên biên giới...

Gần đến bến phà Bản Trại, trời bỗng đổ mưa to gió lớn. Mảng lao trong hai tầng nước đều lạnh giá. Gió nhiều lúc cứ như muốn bốc mảng lên khỏi mặt sông mà ném ra xa. Anh em cứ bíu chặt lấy mảng, mặc cho trời nước chụp lên đầu mình những khối nước kinh người. Mấy đồng chí yếu, rét run cầm cập. Hai chiếc mảng cập bến hữu ngạn Bản Trại thì anh Ninh lịm hẳn: gọi không thưa, chân tay anh lạnh giá. Biết anh Ninh không thể tiếp tục đi được nữa, các đồng chí Trung ương quyết định để anh quay trở lại. Chúng tôi bày cho đồng chí Tài cõng anh Ninh vào cấp cứu ở một túp lều coi bắp trên nương ngay gần đấy rồi tìm cách đưa anh về xuôi. Chúng tôi bỏ mảng, đi bộ. Từ đây lên biên giới, anh Vân và anh Lâm đều rất thuộc đường.

Trời vừa mưa vừa gió. Phải từ biệt anh Ninh, các đồng chí đều khóc. Nước mắt tôi chảy ra, bùi ngùi thương xót anh, lo anh khó qua khỏi được. Qua bao nhiêu chặng đường gian khổ, không ngờ đến đây anh phải quay trở lại!

Đồng chí Tài chở mảng đưa anh Ninh sang tả ngạn. Chúng tôi nhìn dòng sông và chiếc mảng mảnh dẻ trong mưa gió, lòng thắt lại. Nhưng chúng tôi rất tin ở tài đi trên sông nước của đồng chí Tài. Mảng đã cập bờ. Chúng tôi trông theo từng cử động của anh: anh nhẹ nhàng xốc anh Ninh lên lưng và cõng anh đi lên nương bắp...