Phần 3 Hồi kí của Thượng tướng Chu Văn Tấn về "Kỷ niệm Cứu Quốc Quân": Vượt "tử địa" Rạng Mông
Kể lại một số kỷ niệm trong một vài giai đoạn tranh đấu của đội Cứu quốc quân
Chúng tôi khởi hành vào một buổi chiều vài hôm sau lễ thành lập Đội Cứu quốc quân. Xuyên khu rừng Van Hạ. Đến tối mịt thì vượt qua bản Loòng, theo đường núi đá tai mèo lởm chởm xuyên qua xóm Phie Khao đến Bó Tát, một xóm đầu xã Vũ Lăng, nằm trong khu vực cơ sở của ta. Đoàn nghỉ lại ở đây mấy hôm để điều tra lại đường, nắm thêm tình hình: từ đây trở đi là vùng chưa có cơ sở cách mạng, lính địch hay đi tuần. Phải đi gấp làm sao trong một ngày đêm từ Bó Tát đến sông Văn Mịch. Chặng đường này dài, phải qua mấy cây số đường cái lớn Bắc Sơn - Bình Gia, lại phải qua mấy làng Bản Quế, Bản Sao, Vạn Thuỷ, Rạng Mông có nhiều tay sai địch hay sục sạo.
Từ Bó Tát đi qua Nà Tẩu, qua Lũng Chỏn, chúng tôi ngồi nghỉ ở ven rừng, chờ cho tối thật lâu mới qua Bản Quế rồi qua quãng đường cái lớn, rẽ vào đường đi Bản Sao, Vạn Thuỷ. Mọi người rất mừng vì qua được một đoạn đường nguy hiểm. Nhưng ai cũng thấy mệt. Anh Ninh, người yếu sẵn, bắt đầu lên cơn sốt...
Hôm ấy trời tối đen như mực. Đồng chí Tài đi trước dò đường, còn tất cả bám sát nhau, người đi sau nắm áo người đi trước hoặc bíu vai nhau mà đi. Mấy đồng chí dưới xuôi lên không quen đường rừng, chập choạng, vấp ngã luôn. Đến mỗi ngã ba, tôi phải chạy lên chạy xuống chờ cho mọi người đi hết rồi mới bước theo sau.
Chúng tôi sẽ phải qua Rạng Mông: Đây là quãng nguy hiểm nhất, chỉ có độc một con đường qua giữa bản, hai bên là núi đá. Trong bản này có nhiều lý dịch phản động. Ở chỗ này mà lộ thì không có đường chạy. Chúng tôi phải ngủ lại trên một đỉnh núi cao nằm dọc đường đi Rạng Mông để ngày hôm sau vượt chỗ nguy hiểm này.
Hôm sau, sắp sửa vượt được Rạng Mông thì đã nghe có tiếng gà gáy. Tim tôi hồi hộp: sắp sáng rồi. Đồng chí Tài chắc cũng sốt ruột như tôi, nói nhanh trong hơi thở gấp:
Mau lên, các đồng chí! Sáng thì khó khăn đấy!
Anh Ninh lúc này người nóng như hòn than hồng. Anh đang lên cơn sốt, một cơn sốt ghê gớm, nhưng anh vẫn bám theo người đi trước. Anh Chính thì đau chân, bước thấp bước cao, đi rất vất vả. Nhưng biết rằng nhanh một phút là đỡ nguy một phút nên ai nấy đều dồn hết sức xuống hai chân, cố bước cho thật mau, mắt mở to quan sát bốn phía. Một giờ sau, qua được Rạng Mông!
