Phần 5 Hồi kí của Thượng tướng Chu Văn Tấn về "Kỷ niệm Cứu Quốc Quân": Khúc dạo đầu- Đất mẹ trong bão táp càn quét

Ánh sáng mặt trời của mùa thu lọc qua những cành lá trong khu rừng Khuôn Méng. Những thân cây lớn vút lên. Dưới chân là nứa và những ngọn măng. Gió mát rượi, lao xao. Những nương lúa, nương ngô mơn mởn đổ thoai thoải xuống mép nước. Dòng suối mang trong lòng những hòn sỏi trắng lóng lánh. Rừng già ôm lấy hai bờ suối như hai cánh tay rộng lớn bao dung.

Chiều nay nhiều bà mẹ người Mán cũng rủ nhau đứng trên bờ suối. Các bà nghe nói hôm nay có cuộc lễ quan trọng nên cũng xin tới nghe cán bộ nói chuyện. Người cán bộ này, các bà các chị đã quen lắm. Các bà các chị rất thương: cái chân anh ta làm sao mà đi tập tễnh khó nhọc, thế mà lại là người làm ăn rất mực. Anh ta nói những điều ai cũng thấy là phải. Bọn Tây đồn, bọn lính, bọn mật thám, bọn kỳ lý như những con chó săn đánh hơi khắp nơi nhưng anh ta vẫn sống với bà con được, nói cho bà con cách đối phó với việc đốt nhà, phá làng, đối phó với bọn đi làm chó săn. Các bà, các chị bảo nhau: "Cái cán bộ nó cũng đến đấy! Nghe nó nói có nhiều điều hay đấy!".

Chúng tôi đang sống những ngày tháng bị quân thù tấn công tới tấp từ bốn phía về tất cả các mặt chính trị, quân sự, kinh tế. Do tên Công¹, tên Hải² phản bội, đế quốc Pháp biết được tình hình hoạt động và lực lượng của ta. Khác với lần trước đánh chiếm lại đồn Mỏ Nhài với 20 tên lính khố xanh, đánh úp trường học Vũ Lăng với 40 tên vừa lính vừa dõng, lần này chúng huy động quân đông hơn gấp bội: một cánh quân từ Lạng Sơn qua Bình Gia tiến về đánh vào các xã Hương Vũ, Hữu Vĩnh, Tân Lập, Vũ Lăng, Vũ Lễ, gieo tai hoạ lên đầu nhân dân Bắc Sơn. Chưa ai quên được mối thù này thì một cánh quân thứ hai gồm lính khố xanh, lính dõng, mật thám, tổng đoàn, cường hào từ Thái Nguyên qua Đình Cả vào khủng bố các xã Tràng Xá, Phú Thượng, Lâu Thượng, La Hiên, Làng Mười (thuộc châu Võ Nhai). Chúng ráo riết vây lùng, càn quét liên tục trong các khu rừng, xóm bản. Chúng mặc sức, đốt nhà, phá thôn, khủng bố, dồn dân vào các trại tập trung kiểu phát-xít ở Nà Pheo, Đình Cả, Làng Giữa, Đồng Én thực hiện âm mưu "tát cạn nước để bắt cá", tìm cách cắt đứt dây liên lạc giữa nhân dân với Cứu quốc quân. Khó khăn chồng chất, song có sự chỉ đạo của Trung ương, chúng tôi đang cố gắng khắc phục khó khăn để đưa phong trào tiến lên.