PHAN ĐÌNH GIÓT – LẤY THÂN MÌNH LẤP LỖ CHÂU MAI
Người chiến sĩ trong trận mở màn Điện Biên Phủ
PHAN ĐÌNH GIÓT – LẤY THÂN MÌNH LẤP LỖ CHÂU MAI
Người chiến sĩ trong trận mở màn Điện Biên Phủ
NHÂN VẬT LỊCH SỬ
Phan Đình Giót (1922–1954) – Tiểu đội phó bộ binh, Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312.
THỜI KỲ LỊCH SỬ
Ngày 13/3/1954 – Chiến dịch Điện Biên Phủ, trận mở màn tại cứ điểm Him Lam.
PHẦN 1. NGƯỜI CON TRAI XỨ HÀ TĨNH
Phan Đình Giót sinh năm 1922, quê ở xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.
Sinh ra trong một gia đình nghèo, tuổi thơ của anh gắn với những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh và đói nghèo.
Anh từng phải làm thuê, làm mướn để kiếm sống.
Nhưng khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Phan Đình Giót đã chọn con đường cầm súng.
Anh gia nhập quân đội và trở thành một người lính bộ binh.
Trong đơn vị, anh được đồng đội yêu quý bởi sự gần gũi, trách nhiệm và luôn quan tâm đến anh em.
Có những chặng đường hành quân dài hàng trăm cây số.
Có những ngày chân phồng rộp, đau buốt.
Nhưng anh vẫn cố gắng theo đơn vị.
Trước khi bước vào trận đánh Điện Biên Phủ, Phan Đình Giót đã cùng đồng đội vượt qua một hành trình gần 500km, mang vác nặng và chịu đựng nhiều gian khổ.
Không ai biết rằng cuộc hành quân ấy đang đưa anh đến trận đánh cuối cùng của cuộc đời.
Chú thích ảnh: Chân dung Anh hùng, liệt sĩ Phan Đình Giót và hình ảnh quê hương ông tại Hà Tĩnh.
Nguồn tham khảo: Báo Quân đội nhân dân, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
PHẦN 2. HIM LAM – TRẬN ĐÁNH MỞ MÀN
Chiều 13/3/1954.
Sau nhiều tháng chuẩn bị, quân ta chính thức nổ súng mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Mục tiêu đầu tiên là cứ điểm Him Lam, một trong những vị trí phòng thủ quan trọng của quân Pháp ở phía Bắc lòng chảo Điện Biên Phủ.
Đại đoàn 312 được giao nhiệm vụ đánh Him Lam.
Trong đội hình Trung đoàn 141 có Tiểu đoàn 428.
Và trong Tiểu đoàn 428 có người chiến sĩ Phan Đình Giót.
Khoảng 17 giờ, trận chiến bắt đầu.
Pháo binh ta dội lửa xuống cứ điểm.
Những khẩu pháo liên tục nã đạn.
Sau những đợt pháo kích, bộ binh bắt đầu tiến lên.
Nhưng Him Lam không dễ bị khuất phục.
Quân Pháp bố trí hệ thống công sự kiên cố và nhiều hỏa điểm có khả năng bắn chặn dữ dội.
Những người lính Việt Nam phải tiến từng bước qua một trận địa đầy bom đạn.
Và Phan Đình Giót đang ở ngay phía trước.
6
Chú thích ảnh: Cứ điểm Him Lam – mục tiêu tiến công đầu tiên trong Chiến dịch Điện Biên Phủ ngày 13/3/1954.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, TTXVN.
PHẦN 3. NHỮNG HỎA ĐIỂM CHẶN ĐƯỜNG
Bộ đội ta lần lượt phá các công sự của quân Pháp.
Phan Đình Giót cùng đồng đội tiến lên.
Anh bò tới gần lô cốt số 1.
Một khối bộc phá được đặt vào công sự.
Tiếng nổ vang lên.
Lô cốt bị phá thủng.
Phan Đình Giót tiếp tục dùng lựu đạn tiêu diệt quân địch bên trong, tạo điều kiện cho đồng đội tiến lên.
Nhưng phía trước vẫn còn những hỏa điểm khác.
Một hỏa điểm của quân Pháp nằm ở vị trí rất hiểm.
Từ lỗ châu mai, súng máy liên tục quét xuống đội hình xung kích.
Mỗi khi bộ đội ta tiến lên, hỏa lực ấy lại buộc họ phải dừng lại.
Những người lính bị thương.
Một số người hy sinh.
Đội hình xung kích bị ùn lại.
Phan Đình Giót nhìn về phía hỏa điểm.
Anh hiểu rằng nếu nó còn tiếp tục bắn, đồng đội phía sau sẽ không thể tiến lên.
Anh cầm tiểu liên.
Rồi bắt đầu bò về phía lô cốt.
Chú thích ảnh: Tranh tái hiện Phan Đình Giót chiến đấu và tiếp cận hỏa điểm tại cứ điểm Him Lam.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
PHẦN 4. NGƯỜI CHIẾN SĨ BÒ VỀ PHÍA LỖ CHÂU MAI
Phan Đình Giót bò từng chút một.
Phía trước là lỗ châu mai.
Phía sau là đồng đội đang chờ cơ hội xung phong.
Anh nâng khẩu tiểu liên.
Bắn.
Rồi tiếp tục bắn.
Hết băng đạn này đến băng đạn khác.
Nhưng hỏa điểm vẫn chưa bị dập tắt hoàn toàn.
Địch tiếp tục bắn ra.
Đồng đội vẫn chưa thể tiến lên.
Phan Đình Giót lúc ấy đã bị thương.
Nhưng anh vẫn cố gắng tiến gần hơn.
Không còn nhiều thời gian.
Không còn nhiều sức lực.
Và rồi anh nhận ra rằng muốn mở đường cho đồng đội, phải làm cho hỏa điểm ấy im tiếng ngay lập tức.
Anh nâng khẩu súng lên lần cuối.
Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, Phan Đình Giót đã hô:
“Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân!”
Sau đó, anh rướn người lên.
Hai tay bám vào những thân cây phía trên lỗ châu mai.
Và xoay người thật nhanh.
Lấy ngực mình bịt kín lỗ châu mai.
Chú thích ảnh: Tranh tái hiện khoảnh khắc Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai, tạo điều kiện cho đồng đội xung phong tiêu diệt hỏa điểm tại Him Lam.
Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân.
PHẦN 5. LỖ CHÂU MAI IM TIẾNG
Khoảnh khắc Phan Đình Giót lấy thân mình bịt lỗ châu mai, hỏa lực của quân Pháp từ vị trí đó bị dập tắt.
Con đường tiến công được mở ra.
Những người lính phía sau lập tức xông lên.
Không còn tiếng súng máy từ hỏa điểm ấy.
Quân ta chớp thời cơ tiến vào cứ điểm.
Các đơn vị tiếp tục đánh chiếm những vị trí còn lại.
Phan Đình Giót đã hoàn thành nhiệm vụ cuối cùng của mình.
Anh hy sinh lúc 22 giờ 30 phút ngày 13/3/1954.
Anh không nhìn thấy lúc cứ điểm Him Lam hoàn toàn bị tiêu diệt.
Không nhìn thấy lá cờ chiến thắng trên cứ điểm.
Không biết rằng trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ đã giành thắng lợi.
Nhưng chính sự hy sinh của anh đã góp phần tạo điều kiện để đồng đội tiến lên tiêu diệt hỏa điểm nguy hiểm nhất.
Chú thích ảnh: Quân ta làm chủ cứ điểm Him Lam sau trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ ngày 13/3/1954.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, TTXVN.
PHẦN 6. 56 NGÀY ĐÊM VÀ CHIẾN THẮNG CUỐI CÙNG
Phan Đình Giót hy sinh ngay trong ngày đầu tiên của chiến dịch.
Nhưng cuộc chiến vẫn tiếp tục.
Từ ngày 13/3 đến 7/5/1954, quân và dân ta trải qua 56 ngày đêm chiến đấu tại Điện Biên Phủ.
Him Lam chỉ là trận đánh mở màn.
Sau đó là hàng loạt trận chiến dữ dội tại Độc Lập, Bản Kéo, các cứ điểm phía Đông và cuối cùng là tổng công kích.
Từng mét chiến hào được đào.
Từng cứ điểm bị bao vây.
Từng vị trí phòng thủ của quân Pháp bị thu hẹp.
Và ngày 7/5/1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hoàn toàn thất thủ.
Chiến thắng ấy trở thành một trong những chiến thắng lớn nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Phan Đình Giót không còn ở đó.
Nhưng những người đồng đội của anh vẫn tiếp tục chiến đấu.
Và chiến thắng cuối cùng cũng đã đến.
4
Chú thích ảnh: Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 – kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, TTXVN.
PHẦN 7. NGƯỜI ANH HÙNG CỦA TRẬN MỞ MÀN
Ngày 31/3/1955, Phan Đình Giót được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.
Tên tuổi anh gắn liền với một hình ảnh mà bất cứ ai nhắc đến Điện Biên Phủ cũng có thể nhớ:
Một người lính lấy thân mình lấp lỗ châu mai.
Nhưng phía sau khoảnh khắc ấy là cả một quá trình chiến đấu.
Anh đã hành quân gần 500km.
Chịu đựng đói rét, bệnh tật và thương tích.
Cùng đồng đội vượt qua những chặng đường gian khổ.
Rồi trong trận đánh quyết định, anh đã lựa chọn hy sinh để đồng đội có thể tiến lên.
Đó không phải là câu chuyện của một người chiến đấu vì riêng mình.
Đó là câu chuyện của tình đồng đội.
Bởi Phan Đình Giót biết rằng phía sau mình là những người lính đang chờ.
Và phía trước là hỏa điểm đang ngăn họ tiến lên.
4
Chú thích ảnh: Tượng và các hình thức tưởng niệm Anh hùng, liệt sĩ Phan Đình Giót.
Nguồn tham khảo: Báo Quân đội nhân dân, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
PHẦN 8. TÊN ANH CÒN LẠI VỚI ĐIỆN BIÊN
Hơn 70 năm đã trôi qua.
Chiến trường Him Lam ngày ấy giờ đã thay đổi.
Những lô cốt từng vang tiếng súng nay trở thành những địa danh lịch sử.
Những chiến hào năm xưa trở thành nơi để các thế hệ sau tìm về.
Nhưng câu chuyện về Phan Đình Giót vẫn được kể lại.
Một người lính.
Một khẩu tiểu liên.
Một hỏa điểm.
Một lỗ châu mai.
Và một quyết định trong khoảnh khắc sinh tử.
Ngày nay, tên Phan Đình Giót được đặt cho nhiều đường phố, trường học và đơn vị.
Tại Trung đoàn 141 – đơn vị gắn với trận đánh Him Lam – tượng đài Phan Đình Giót được dựng để cán bộ, chiến sĩ tưởng niệm người anh hùng của đơn vị.
Tên anh đã trở thành một phần ký ức của Điện Biên.
4
Chú thích ảnh: Khu di tích Him Lam ngày nay và các công trình tưởng niệm Anh hùng, liệt sĩ Phan Đình Giót.
Nguồn tham khảo: Báo Quân đội nhân dân, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
LỜI KẾT
MỘT THÂN NGƯỜI – MỘT CON ĐƯỜNG TIẾN LÊN
Phan Đình Giót hy sinh khi trận Điện Biên Phủ mới bắt đầu.
Anh không nhìn thấy chiến thắng cuối cùng.
Nhưng anh đã góp phần tạo nên chiến thắng của ngày đầu tiên.
Chiều 13/3/1954, khi hỏa điểm Him Lam liên tục bắn chặn, một người lính đã bò về phía nó.
Anh biết mình đang bị thương.
Biết rằng phía trước là cái chết.
Nhưng phía sau anh là đồng đội.
Và vì vậy, anh đã lựa chọn tiến lên.
Anh dùng tiểu liên bắn vào hỏa điểm.
Hết đạn, anh vẫn không lùi.
Anh lấy chính thân mình lấp lỗ châu mai.
Và khi hỏa điểm im tiếng, đồng đội đã xông lên.
Phan Đình Giót nằm lại.
Nhưng con đường tiến công đã mở ra.
Đó chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của câu chuyện này.
Một người ngã xuống để nhiều người có thể tiến lên.
Ngày nay, khi nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta nhớ đến 56 ngày đêm chiến đấu.
Nhớ đến những đoàn dân công.
Nhớ đến những khẩu pháo kéo qua núi.
Nhớ đến những chiến hào.
Và nhớ đến những con người đã hy sinh ngay từ những giờ đầu tiên.
Trong số đó có Phan Đình Giót.
Một người lính đã biến thân mình thành điểm kết thúc của một hỏa điểm.
Và cũng biến sự hy sinh của mình thành điểm mở đầu cho một cuộc tiến công thắng lợi.
Phan Đình Giót – người chiến sĩ đã nằm xuống ở Him Lam, nhưng tên tuổi anh vẫn còn đứng giữa lịch sử Điện Biên.
Chú thích ảnh: Khu di tích Him Lam ngày nay – nơi Phan Đình Giót đã chiến đấu và hy sinh trong trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.
