Bài viết

PHAN ĐÌNH GIÓT - NGƯỜI ANH HÙNG LẤY THÂN MÌNH LẤP LỖ MAI CHÂU

Bài viết về nhân vật lịch sử Phan Đình Giót

Hà Tĩnh27/09/2026Đoàn Xã Chân Mây - Lăng Cô (Xã Chân Mây - Lăng Cô)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, có những con người đã sống một cuộc đời bình dị nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng hiến dâng tất cả, kể cả sự sống của mình. Những con người ấy đã góp phần làm nên sức mạnh của một dân tộc luôn biết đoàn kết, đứng lên bảo vệ độc lập, tự do. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, biết bao cán bộ, chiến sĩ đã chiến đấu và hy sinh trên chiến trường. Giữa những tấm gương anh dũng ấy, Phan Đình Giót mãi được nhắc nhớ với hành động lấy thân mình lấp lỗ châu mai trong trận đánh mở màn vào cứ điểm Him Lam. Sự hy sinh của anh đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu về tinh thần chiến đấu quả cảm của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại Hà Tĩnh, trong một gia đình nghèo. Cuộc sống khó khăn khiến anh từ nhỏ đã phải lao động vất vả để cùng gia đình mưu sinh. Lớn lên giữa những năm tháng quê hương, đất nước còn chịu cảnh áp bức và chiến tranh, anh cũng như biết bao người thanh niên Việt Nam thời bấy giờ đã sớm cảm nhận được những đau thương của một dân tộc chưa giành được độc lập trọn vẹn. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào những năm tháng quyết liệt, Phan Đình Giót lên đường tham gia lực lượng vũ trang, trở thành người chiến sĩ của Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ một người nông dân bình dị, anh khoác lên mình màu áo người lính và bước vào cuộc chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Trong những năm tháng ở quân ngũ, Phan Đình Giót cùng đồng đội trải qua nhiều khó khăn, gian khổ. Cuộc sống của người lính trong những năm kháng chiến thiếu thốn đủ bề, những cuộc hành quân dài qua núi rừng, những trận chiến đấu ác liệt và hiểm nguy luôn cận kề. Nhưng chính trong môi trường ấy, phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng càng được tôi luyện. Với Phan Đình Giót, phía sau mỗi bước chân hành quân là quê hương, gia đình và một đất nước đang mong chờ ngày độc lập. Bởi vậy, dù gian khổ và hiểm nguy, anh vẫn cùng đồng đội kiên trì chiến đấu, hoàn thành nhiệm vụ được giao. Cuối năm 1953, đầu năm 1954, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào một thời điểm đặc biệt quan trọng. Thực dân Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh với hệ thống công sự, hỏa lực và lực lượng phòng thủ được tổ chức chặt chẽ. Trước tình hình ấy, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ cùng dân công, thanh niên xung phong từ nhiều miền quê hướng về Tây Bắc. Những đoàn người vượt núi, băng rừng, vận chuyển lương thực, vũ khí và đạn dược ra chiến trường. Trong đoàn quân tiến về Điện Biên năm ấy có người chiến sĩ Phan Đình Giót. Trận Him Lam được lựa chọn là trận mở màn của chiến dịch. Đây là một trung tâm đề kháng quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp tại Điện Biên Phủ. Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, tiếng pháo của quân đội ta vang lên, mở đầu Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trên trận địa Him Lam, cuộc chiến diễn ra vô cùng quyết liệt. Bộ đội ta phải vượt qua nhiều lớp hàng rào, công sự và đối mặt với hỏa lực mạnh của đối phương. Trong đội hình những người lính xông lên ngày hôm ấy có Phan Đình Giót. Anh cùng đồng đội liên tục tiến về phía trước, mở đường qua hệ thống phòng ngự để đơn vị tiến công vào cứ điểm. Bom đạn và hỏa lực của đối phương trút xuống dữ dội. Nhiều chiến sĩ bị thương và hy sinh, nhưng đội hình tiến công vẫn không dừng lại. Trong quá trình chiến đấu, Phan Đình Giót đã bị thương nhưng vẫn tiếp tục cùng đồng đội tiến lên. Khi cửa mở được khai thông, những chiến sĩ xung kích tiếp tục lao vào trận địa thì gặp một hỏa điểm của đối phương bắn dữ dội, khiến bước tiến của đơn vị gặp khó khăn. Trước tình thế ấy, Phan Đình Giót dùng vũ khí của mình nhằm tiêu diệt hỏa điểm để mở đường cho đồng đội. Nhưng hỏa lực từ lỗ châu mai vẫn tiếp tục bắn ra. Giữa khoảnh khắc quyết định của trận đánh, khi phía sau là những người đồng đội đang chờ thời cơ xông lên, Phan Đình Giót đã thực hiện một hành động phi thường: anh lao người về phía trước, dùng chính thân mình bịt kín lỗ châu mai của đối phương. Hỏa lực từ vị trí ấy bị ngăn lại. Con đường tiến công được mở ra. Đồng đội của anh lập tức xông lên, tiếp tục chiến đấu và hoàn thành nhiệm vụ. Trong khoảnh khắc ấy, Phan Đình Giót đã lựa chọn hy sinh sự sống của mình để tạo điều kiện cho những người đồng đội phía sau tiến lên. Đó không phải là một hành động có thể đo đếm bằng những lời ca ngợi thông thường. Bởi phía sau quyết định ấy là cả một cuộc đời, một gia đình và những ngày tháng tương lai mà anh sẽ không bao giờ có thể trở về. Anh đã ngã xuống trên chiến trường Him Lam vào ngày 13 tháng 3 năm 1954. Người chiến sĩ ấy không thể đi tiếp cùng đồng đội trong 56 ngày đêm của Chiến dịch Điện Biên Phủ, không thể có mặt vào buổi chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954 để chứng kiến thời khắc chiến dịch toàn thắng. Nhưng sự hy sinh của anh đã góp phần vào thắng lợi của trận mở màn, tạo thêm sức mạnh tinh thần để những người đồng đội tiếp tục tiến về phía trước. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, hành động của Phan Đình Giót đã tạo điều kiện cho các chiến sĩ Tiểu đoàn 428 tiếp tục xung phong, và đến 22 giờ 30 phút ngày 13 tháng 3, đơn vị hoàn thành nhiệm vụ tại cứ điểm Him Lam. Từ Him Lam, quân đội ta tiếp tục tiến công các cứ điểm khác. Trải qua 56 ngày đêm chiến đấu gian khổ, ngày 7 tháng 5 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi. Chiến thắng ấy là kết quả của sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự chỉ huy của Bộ Tổng Tư lệnh, sức mạnh đoàn kết của toàn dân, sự đóng góp của hậu phương và đặc biệt là tinh thần chiến đấu, hy sinh của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ trên chiến trường. Trong chiến thắng chung của dân tộc có sự đóng góp bằng chính máu xương của những người lính như Phan Đình Giót. Anh đã không trở về sau chiến dịch, nhưng tên tuổi và hành động của anh được đồng đội và các thế hệ sau nhắc nhớ. Chủ tịch Hồ Chí Minh sau này cũng viết về tấm gương hy sinh của Phan Đình Giót, nhắc lại hành động người chiến sĩ dù bị thương vẫn tiếp tục chiến đấu và dùng thân mình bịt lỗ châu mai để đơn vị tiến lên. Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ Chiến thắng Điện Biên Phủ. Những chiến hào năm xưa đã trở thành di tích lịch sử, những chiến trường đầy bom đạn ngày ấy hôm nay đã đổi thay. Đất nước đã bước qua chiến tranh, các thế hệ sinh ra trong hòa bình không còn phải chứng kiến những cuộc hành quân giữa mưa bom, bão đạn hay đứng trước những lựa chọn sinh tử như thế hệ Phan Đình Giót. Nhưng chính khi được sống trong hòa bình, chúng ta càng cần hiểu rằng hòa bình ấy không tự nhiên mà có. Đằng sau mỗi trang sử của dân tộc là mồ hôi, nước mắt và máu của biết bao con người. Đằng sau chiến thắng Điện Biên Phủ là những đoàn dân công vượt núi vận chuyển lương thực, những chiến sĩ kéo pháo qua những con dốc hiểm trở, những người lính ngày đêm đào chiến hào tiến về phía cứ điểm và cả những con người đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường. Phan Đình Giót là một trong những người đã gửi lại tuổi trẻ của mình trên mảnh đất Điện Biên. Hành động lấy thân mình lấp lỗ châu mai của anh đã trở thành một hình ảnh tiêu biểu được nhiều thế hệ biết đến khi nhắc về tinh thần chiến đấu của người lính Điện Biên. Cùng với Tô Vĩnh Diện lấy thân chèn pháo, Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác, Phan Đình Giót được nhắc đến như một tấm gương về tinh thần sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ, vì đồng đội và vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Điều làm cho câu chuyện về Phan Đình Giót sống mãi không chỉ nằm ở khoảnh khắc anh lao mình vào lỗ châu mai mà còn nằm ở ý nghĩa phía sau sự lựa chọn ấy. Giữa chiến trường, người chiến sĩ hiểu rằng mỗi giây hỏa lực của đối phương còn hoạt động thì những người đồng đội phía sau còn phải đối mặt với hiểm nguy. Anh đã đặt nhiệm vụ của đơn vị và sự an toàn của đồng đội lên trên mạng sống của bản thân. Chính sự gắn bó giữa những người lính, tinh thần đồng chí, đồng đội và ý chí chiến đấu vì mục tiêu chung đã tạo nên sức mạnh của quân đội ta trong những năm tháng gian khổ. Ngày hôm nay, khi học sinh được học về Phan Đình Giót trong những trang sử Điện Biên Phủ, điều cần ghi nhớ không chỉ là một hành động anh hùng mà còn là những giá trị mà cuộc đời anh để lại. Đó là lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt qua khó khăn, tình đồng chí, đồng đội và sự sẵn sàng đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng. Thế hệ hôm nay không còn phải thể hiện lòng yêu nước bằng việc xông lên giữa chiến trường như Phan Đình Giót và những người lính năm xưa. Trong thời bình, trách nhiệm ấy được tiếp nối bằng những hành động phù hợp với hoàn cảnh mới: học tập và lao động nghiêm túc, sống có trách nhiệm, đoàn kết, biết sẻ chia, giữ gìn lịch sử dân tộc và đóng góp khả năng của mình vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Mỗi thời đại có một nhiệm vụ khác nhau, nhưng tình yêu quê hương và trách nhiệm đối với đất nước luôn là những giá trị cần được gìn giữ. Phan Đình Giót đã không thể chứng kiến lá cờ chiến thắng tung bay sau 56 ngày đêm của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Anh cũng không thể trở về quê hương sau ngày hòa bình để gặp lại gia đình và tiếp tục một cuộc sống bình dị như bao người khác. Cuộc đời anh đã dừng lại giữa tiếng súng của trận Him Lam, nhưng chính nơi ấy, tên tuổi của người chiến sĩ Phan Đình Giót đã đi vào lịch sử. Hơn bảy thập niên sau, câu chuyện về anh vẫn được kể trong những lớp học, trong các bảo tàng, tại những chương trình giáo dục về Chiến thắng Điện Biên Phủ và trong ký ức của dân tộc. Có những con người không được sống đến ngày nhìn thấy thành quả cuối cùng của sự hy sinh mà mình đã lựa chọn. Có những người lính không thể trở về sau trận đánh để kể lại chiến công của chính mình. Nhưng đồng đội, nhân dân và lịch sử đã kể thay họ. Phan Đình Giót là một người như thế. Từ một người con bình dị của quê hương Hà Tĩnh, anh trở thành người chiến sĩ của Quân đội nhân dân Việt Nam, rồi vĩnh viễn nằm lại trong trận mở màn của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Khoảnh khắc anh lấy thân mình lấp lỗ châu mai chỉ diễn ra trong một thời gian rất ngắn, nhưng hành động ấy đã được lịch sử ghi nhớ qua nhiều thế hệ. Mỗi khi nhắc đến Điện Biên Phủ, bên cạnh những chiến hào, những khẩu pháo, những đoàn dân công và hình ảnh lá cờ chiến thắng, người ta vẫn nhắc đến những người lính đã sẵn sàng hy sinh để đồng đội tiến lên. Trong số đó có Phan Đình Giót – người chiến sĩ đã lấy chính thân mình ngăn hỏa lực của đối phương, mở đường cho đồng đội tiếp tục chiến đấu. Anh đã ngã xuống nhưng những phẩm chất của người chiến sĩ năm ấy vẫn còn được nhắc nhớ: lòng yêu nước, sự quả cảm, tinh thần đồng đội và ý chí đặt độc lập, tự do của Tổ quốc lên trên sự sống của riêng mình. Phan Đình Giót đã nằm lại ở Him Lam trong ngày mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ, nhưng tên tuổi của anh vẫn sống cùng chiến thắng lịch sử của dân tộc. Sự hy sinh ấy mãi nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng phía sau hai chữ hòa bình là máu xương của biết bao người đi trước; và cách thiết thực để bày tỏ lòng biết ơn chính là trân trọng lịch sử, sống có trách nhiệm và tiếp tục góp sức xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
PHAN ĐÌNH GIÓT - NGƯỜI ANH HÙNG LẤY THÂN MÌNH LẤP LỖ MAI CHÂU | Câu chuyện thời hoa lửa