Phan Đình Phùng

Phan Đình Phùng (1847–1895), sinh tại Hà Tĩnh, là nhà lãnh đạo tối cao của phong trào Cần Vương chống Pháp tiêu biểu nhất ở khu vực Bắc Trung Bộ. Ông đỗ Đình nguyên Tiến sĩ, từng giữ chức Ngự sử trong triều đình nhà Nguyễn, nổi tiếng là vị quan thanh liêm, thẳng thắn dám dâng sớ hạch tội cả những kẻ quyền thế. Khi phong trào Cần Vương nổ ra, ông đã chiêu mộ nghĩa sĩ, lập ra căn cứ kháng chiến hiểm trở tại vùng rừng núi Vụ Quang (Hà Tĩnh). Dưới sự chỉ huy tài tình của ông kết hợp với tài thao lược của Cao Lãnh, nghĩa quân Vụ Quang đã duy trì cuộc kháng chiến trường kỳ suốt hơn một thập kỷ, gây cho Pháp nhiều tổn thất nặng nề nhờ vũ khí tự chế hiện đại. Dù ông mất vì bệnh tật vào năm 1895 khiến phong trào dần suy yếu, cuộc khởi nghĩa Vụ Quang vẫn là đỉnh cao chói lọi của phong trào Cần Vương, minh chứng cho ý chí kiên cường chống ngoại xâm.