Phát triển giá trị hòa bình của Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế hiện nay

Như vậy, có thể khẳng định, xuyên suốt mọi giai đoạn của cách mạng Việt Nam, tư tưởng hòa bình, hữu nghị là sợi chỉ đỏ xuyên suốt từ trong đường lối của Đảng đến các chính sách của Nhà nước đều thể hiện sự yêu chuộng, khát khao hòa bình của dân tộc Việt Nam.

Từ Đại hội VI của Đảng, đến các nhiệm kỳ Đại hội sau này, Đảng đều khẳng định tư tưởng hòa bình, độc lập, hữu nghị và hợp tác với các nước, các tổ chức và nhân dân thế giới.

Đại hội VII (1991) của Đảng đã xác định nhiệm vụ đối ngoại là giữ vững hòa bình, mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác, tạo điều kiện quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời góp phần vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Từ chủ trương đối ngoại rộng mở được đề ra tại Đại hội VI, sau đó được các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị khóa VI, VII, VIII phát triển thành đường lối đối ngoại “độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển”.

Sự phát triển tư duy đối ngoại hòa bình, hữu nghị được thể hiện rõ hơn trong Đại hội IX (2001), Đại hội X (2006) của Đảng, tiếp tục hoàn thiện đường lối đối ngoại của Đại hội VIII, IX thành đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đồng thời phân biệt rõ chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế; chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực khác.

Đại hội XI (2011) của Đảng chủ trương “Mở rộng hoạt động đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế”[13] triển khai đồng bộ, toàn diện hoạt động đối ngoại với 4 nội dung cơ bản:thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; nâng cao hiệu quả các hoạt động đối ngoại; thúc đẩy giải quyết các vấn đề còn tồn đọng về biên giới, lãnh thổ và bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự quản lý tập trung của Nhà nước đối với các hoạt động đối ngoại.

Đến Đại hội XII (2016), Đảng nhấn mạnh: “Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới”[14].

Những năm gần đây, thế giới và khu vực chứng kiến những diễn biến nhanh, phức tạp, chứa đựng các yếu tố bất an, bất định, bất ngờ, tác động đa chiều đến môi trường an ninh và phát triển của các quốc gia, trong đó có nước ta. Nhiều nước và khu vực trên thế giới phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức và bất ổn. Chiến sự giữa Mỹ, Israel với Iran bước sang tuần thứ tư nhưng chưa có dấu hiệu chấm dứt, trong bối cảnh đó, những giá trị nhân văn cao đẹp của văn hóa hòa bình Hồ Chí Minh càng tỏa sáng, soi đường cho Việt Nam xây đắp hòa bình, giải quyết những vấn đề của quốc gia, khu vực và toàn cầu.

Trên cơ sở phân tích, dự báo tình hình thế giới, khu vực và trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Đại hội XIV của Đảng đã đề ra đường lối, chính sách đối ngoại của Việt Nam thời gian tới là: Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; hiệu quả. Phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; huy động các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước; không ngừng nâng cao tiềm lực, vai trò, vị trí, uy tín quốc tế của đất nước.