Phi công huyền thoại bắn rơi B-52 ban đêm, người đầu tiên của châu Á bay vào vũ trụ
hạm Tuân sinh năm 1947 tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Nhập ngũ năm 1965, ông được tuyển chọn đi đào tạo phi công tại Liên Xô và trở thành phi công chiến đấu thuộc Trung đoàn Không quân Tiêm kích 921 (Đoàn Sao Đỏ).
Trong Chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không" tháng 12 năm 1972, đế quốc Mỹ huy động hàng trăm lượt pháo đài bay B-52 nhằm hủy diệt Hà Nội và các tỉnh miền Bắc. B-52 được bảo vệ nghiêm ngặt bởi đội hình máy bay tiêm kích F-4, F-111 và hệ thống gây nhiễu điện tử dày đặc. Đêm ngày 27 tháng 12 năm 1972, Thượng úy Phạm Tuân điều khiển chiếc MiG-21 cất cánh từ sân bay dã chiến Yên Bái. Bằng kinh nghiệm, sự mưu trí và kĩ thuật lái điêu luyện, ông vượt qua hàng rào bảo vệ của phi đội tiêm kích địch, bám sát dải nhiễu để tiếp cận đội hình B-52. Ở cự ly tối ưu trên bầu trời Hòa Bình, ông bình tĩnh phóng 2 quả tên lửa tiêu diệt tại chỗ 1 chiếc B-52 rồi hạ cánh an toàn. Đây là chiếc B-52 đầu tiên bị không quân ta bắn rơi ban đêm, đập tan huyền thoại "bất khả xâm phạm" của pháo đài bay Mỹ.
Sau ngày thống nhất, Phạm Tuân tiếp tục theo học tại Viện Hàn lâm Không quân Gagarin (Liên Xô). Tháng 7 năm 1980, ông cùng nhà hành tinh học Liên Xô Viktor Gorbatko thực hiện chuyến bay lịch sử trên tàu vũ trụ Soyuz 37 kết nối với Trạm không gian Salyut 6. Chuyến bay kéo dài gần 8 ngày đã đưa ông trở thành người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào không gian, thực hiện thành công nhiều thí nghiệm khoa học quan trọng.
Với những chiến công và đóng góp đặc biệt xuất sắc cho dân tộc, Phạm Tuân đã được trao tặng nhiều danh hiệu cao quý của Việt Nam và quốc tế. Ngày 3 tháng 9 năm 1973, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
