Phùng Hưng khởi nghĩa chống nhà Đường (Năm 776–791)

Vào nửa sau thế kỷ VIII, đất nước ta tiếp tục chìm trong cảnh lầm than dưới ách đô hộ khắc nghiệt của nhà Đường. Tại phủ An Nam đô hộ, tên quan Đô hộ Cao Chính Bình ra sức tăng thuế, vơ vét của cải và bóp nghẹt đời sống nhân dân, khiến xóm làng tiêu điều, lòng người sôi sục căm thù. Lòng dân căm giận chỉ chờ cơ hội để bùng lên thành ngọn lửa cách mạng.

Trước cảnh nước mất nhà tan, tại vùng đất Đường Lâm (nay thuộc Sơn Tây, Hà Nội), một hào trưởng giàu lòng nhân ái và nổi tiếng uy vũ là Phùng Hưng đã đứng lên nhận sứ mệnh lịch sử. Ông vốn xuất thân trong một gia đình thế phệt, sở hữu sức mạnh phi thường, tương truyền từng tay không đánh chết hổ dữ bảo vệ dân làng. Nhìn thấy nỗi tủi nhục của đồng bào, Phùng Hưng cùng hai người em là Phùng Hạp Khinh và Phùng Cảnh Hạng đã bàn mưu tính kế, tập hợp binh mã dấy binh khởi nghĩa.

Khoảng năm 776, ngọn cờ khởi nghĩa bùng nổ tại Đường Lâm và nhanh chóng nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt của nhân dân khắp các vùng xung quanh. Nghĩa quân chia làm nhiều mũi tiến công, làm chủ vùng rừng núi rồi tiến xuống đồng bằng, vây hãm phủ thành Tống Bình (Hà Nội ngày nay). Phùng Hưng cho quân bao vây chặt thành, đánh tan các đợt phản công của giặc. Trước khí thế cuồn cuộn của nghĩa quân, Cao Chính Bình hoảng sợ cố thủ trong thành, sinh bệnh rồi lo sợ mà chết. Quân ta chiếm lĩnh toàn bộ thành Tống Bình.

Sau khi giải phóng đất nước, Phùng Hưng bắt tay vào việc xây dựng chính quyền tự chủ, chăm lo đời sống nhân dân, giữ vững nền độc lập trong khoảng 7 năm. Sau khi ông qua đời, nhân dân vô cùng thương tiếc, suy tôn ông là Bố Cái Đại Vương — mang ý nghĩa như người cha, người mẹ kính yêu của dân tộc. Cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng không chỉ lật đổ ách tàn bạo của nhà Đường mà còn ghi dấu ấn sâu đậm về sức mạnh đại đoàn kết và ý chí tự chủ quật cường của người Việt thời Bắc thuộc.