Quân dân Định Hóa

Ngày 08/10/1947, tại Phụng Hiển, xã Điềm Mặc, huyện Định Hóa, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp dưới sự chủ trì của đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh, thông qua Chỉ thị “Phá tan cuộc tấn công mùa Đông của giặc Pháp”

Huyện Định Hóa khẩn trương chuyển mọi hoạt động sang tình trạng có chiến tranh. Công tác “phá hoại - tiêu thổ kháng chiến”, thực hiện “vườn không, nhà trống” được nhân dân trong huyện thực hiện triệt để. Huyện ủy, Ủy ban kháng chiến, các cơ quan của huyện, kho tàng và nhân dân sơ tán chuyển vào sâu trong rừng thuộc khu vực Bản Cái. Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, Đảng bộ huyện Định Hóa được Tỉnh ủy Thái Nguyên phân công đồng chí Vũ Hưng, Tỉnh ủy viên, về làm Bí thư Huyện ủy, trực tiếp chỉ đạo kháng chiến, bảo vệ An toàn khu Định Hóa[5].

Ngày 22/11/1947, cuộc hành quân Xanhtuya của địch bắt đầu. Sau khi nghi binh bằng cuộc hành quân từ thị trấn Chợ Mới lên thị xã Bắc Kạn, đêm ngày 24 rạng ngày 25/11/1947, quân Pháp tấn công vào Định Hóa từ hai hướng: Hướng thứ nhất, từ thị trấn Chợ Mới (Bắc Cạn), địch bí mật theo đường số 3 hành quân xuống cây số 31, rồi ngược lên chiếm đóng các khu vực Phố Ngữ, Quán Vuông, rồi tiến thẳng lên càn quét chiếm đóng thị trấn Chợ Chu, làm sân bay dã chiến ở cánh đồng Chợ Chu; Hướng thứ hai, từ thị trấn Chợ Mới, địch cho 1 tiểu đoàn tấn công qua đồng Danh, làng Muồng, đánh vào xã Tân Dương, Tân Thịnh, thuộc vùng Đông Bắc huyện Định Hóa. Dự kiến hai hướng tấn công sẽ hội quân ở Chợ Chu, từ đó càn quét thọc sâu vào các xã ATK như Điềm Mặc, Quảng Nạp, Định Biên, Phú Đình. Để thực hiện kế hoạch này, quân Pháp sử dụng 1 trung đoàn với khoảng 1.500 quân.

Quân và dân Định Hóa phối hợp với bộ đội chủ lực chủ động chặn đánh địch ở nhiều nơi. Ngày 27/11/1947, một tiểu đoàn địch từ thị trấn Chợ Mới càn quét sang vùng Đông Bắc Định Hóa bị du kích xã Tân Dương phục kích tại làng Muồng, diệt một số tên, buộc địch phải vòng lên xã Tân Thịnh. Du kích xã Đồng Thịnh phối hợp với tự vệ Xưởng quân giới A4 chặn đánh địch ở Khâu Bao, Đồng Mòn… buộc quân địch phải rút lui