QUANG TRUNG – NGUYỄN HUỆ: TỰ HÀO HÀO KHÍ TÂY SƠN VÀ THIÊN TÀI QUÂN SỰ DÂN TỘC
Trải qua mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước, lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi dấu biết bao trang sử vàng chói lọi cùng tên tuổi của vô số vị anh hùng kiệt xuất. Trong ngôi đền huyền thoại ấy, Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ nổi lên như một hiện tượng kỳ diệu, một thiên tài quân sự toàn năng và một nhà chính trị lỗi lạc. Từ một người anh hùng áo vải chốn núi rừng Tây Sơn, ông đã đứng lên đập tan tập đoàn phong kiến phân tranh, đánh đuổi hàng vạn quân xâm lược phương Nam lẫn phương Bắc, mang lại nền độc lập, thống nhất cho non sông Việt Nam vào cuối thế kỷ XVIII.
Nguyễn Huệ (1753 – 1792), nguyên quán ở Nghệ An nhưng sinh ra tại vùng đất Tây Sơn, Bình Định. Sống trong bối cảnh đất nước bị chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài kéo dài, nhân lầm than dưới sự bóc lột của các tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn, ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ đã dấy binh khởi nghĩa tại Tây Sơn thượng đạo vào năm 1771. Với khẩu hiệu "lấy của nhà giàu chia cho người nghèo", cuộc khởi nghĩa Tây Sơn nhanh chóng quy tụ được sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc.
Nói đến Nguyễn Huệ là nói đến một tài năng quân sự bẩm sinh với nghệ thuật tác chiến "thần tốc, táo bạo, bất ngờ". Năm 1785, khi chúa Nguyễn Ánh dẫn 5 vạn quân Xiêm sang xâm lược miền Nam, Nguyễn Huệ đã bình tĩnh chủ động bố trí trận địa phục kích trên sông Tiền. Trận Rạch Gầm – Xoài Mút lịch sử đã diễn ra, chỉ trong vòng một ngày, toàn bộ quân Xiêm bị đánh tan tành, khiến kẻ thù "sợ Tây Sơn như sợ hùm". Chiến thắng này không chỉ đập tan nguy cơ xâm lược mà còn khẳng định uy danh lẫy lừng của vị tướng trẻ Nguyễn Huệ.
Đỉnh cao trong sự nghiệp binh nghiệp của Nguyễn Huệ chính là cuộc đại phá 29 vạn quân Thanh vào mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789). Khi vua Lê Chiêu Thống rước quân Thanh vào dày xéo đất nước, trước vận mệnh ngàn cân treo sợi tóc của dân tộc, Nguyễn Huệ đã lên ngôi Hoàng đế tại Phú Xuân (Huế), lấy niên hiệu Quang Trung rồi lập tức tiến quân ra Bắc. Lời tuyên ngôn đanh thép của ông tại Nghệ An vẫn còn vang vọng đến muôn đời:
"Đánh cho để dài tóc,
Đánh cho để đen răng,
Đánh cho nó bánh tẩu phiến giáp bất hoàn,
Đánh cho nó sử nam quốc anh hùng chi hữu chủ!"
Với chiến thuật hành quân thần tốc, vừa đi vừa tuyển quân, đúng đêm Mùng 3 Tết Kỷ Dậu, quân Tây Sơn bất ngờ hạ đồn Hà Hồi, rồi mờ sáng Mùng 5 Tết đánh tan đồn Ngọc Hồi – Đống Đa. Tướng địch Sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự tử, Tôn Sĩ Nghị hoảng loạn bỏ chạy không kịp thắng yên ngựa. Chỉ trong vòng năm ngày Tết, chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa đã giải phóng hoàn toàn kinh thành Thăng Long, tạo nên một kỳ tích vô tiền khoáng hậu trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
Không chỉ là một nhà quân sự lỗi lạc, Hoàng đế Quang Trung còn thể hiện tầm vóc của một nhà cải cách tiến bộ. Sau khi đất nước thanh bình, ông ban hành "Chiếu khuyến nông" để phục hồi sản xuất, "Chiếu cầu hiền" để thu hút nhân tài, đồng thời đề cao chữ Nôm, coi chữ Nôm là quốc ngữ chính thức trong văn bản hành chính và giáo dục. Về đối ngoại, ông vừa kiên quyết giữ vững từng phân đất đai của tổ quốc, vừa thi hành chính sách ngoại giao khéo léo để giữ gìn hòa hiếu với nhà Thanh, mở cửa thương thị phát triển kinh tế.
Dù ra đi đột ngột ở tuổi 39 khi nhiều hoài bão lớn lao còn dang dở, Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ đã sống một cuộc đời trọn vẹn và rực rỡ nhất. Ông là biểu tượng ngời sáng của tinh thần độc lập tự cường, lòng yêu nước nồng nà và ý chí quyết chiến quyết thắng của dân tộc Việt Nam.
Học tập và nhớ ơn tấm gương anh hùng của Hoàng đế Quang Trung, thế hệ trẻ hôm nay cần không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện tri thức và đạo đức, phát huy hào khí dân tộc để góp phần xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, xứng đáng với sự hy sinh và di sản vĩ đại mà các thế hệ cha anh đã để lại.
