SỐNG MÃI KÝ ỨC THỜI HOA LỬA: "MÁU TRỘN BÙN NON"

Ông Bùi Kim Điều, năm nay đã 94 tuổi nhưng trí nhớ vẫn rất minh mẫn. Người cựu chiến binh Đại đoàn 312 đặc biệt mặn chuyện khi nhắc về những ngày chung sức xây dựng phân trường Mường Ảng..

Thời gian đó, cựu binh Bùi Kim Điều được huy động trở lại làm tuyến đường Tuần Giáo – cửa khẩu Tây Trang. Ông kể lại: "Hồi đó, làm đường thủ công chủ yếu bằng cuốc xẻng chứ không phải máy móc như bây giờ nên rất vất vả, khó khăn. Hơn 5.400 thanh nhiên xung phong không quản ngại gian khó đã đào đất, phá đá, làm hàng trăm cây cầu, cống, mở thông hơn 100km tuyến đường từ huyện Tuần Giáo đi Tây Trang."

Tới cuối năm 1958, đơn vị ông chuyển vào Mường Ảng (khi đó thuộc huyện Tuần Giáo) để xây dựng phân trường mới và gần như ngay lập tức phải đối mặt với cả… núi khó khăn. Sản xuất nông nghiệp còn manh mún, thiếu cơ giới hóa nên sản lượng thấp. Chất lượng đời sống nhân dân trong vùng không cao.

Hạ sao thành nông binh, những người lính như Bùi Kim Điều lao ngay vào cuộc chiến đấu mới. Việc đầu tiên cần làm là ổn định chỗ ở. Do lúc này, Mường Ảng vẫn còn hoang sơ, nên tất cả cán bộ, chiến sĩ phải tự dựng khu tập thể. Người vào rừng cắt cỏ gianh, kẻ đi chặt gỗ dựng cột nhà, làm giường, chiếu… Cánh đàn ông xoay trần với nhau vài tuần thì cũng có cơ ngơi là mấy gian nhà cửa liếp đơn sơ.

“Thiếu thốn đủ bề, từ rau xanh hằng ngày đến gạo sắn nấu. Nhưng tất cả chúng tôi vẫn quyết tâm. Bởi để giành được hòa bình, hàng trăm, hàng nghìn đồng đội của chúng tôi đã ngã xuống ở chiến trường”, ông Điều trầm ngâm kể lại.

Hai năm sau, khi đã ổn định chỗ ăn ở, ông đón vợ là bà Trần Thị Hoa từ quê Gia Viễn lên Điện Biên lập nghiệp. Bà được biên chế vào tổ sản xuất của nông trường. Ngày ngày, bà ôm theo cô con gái đầu Bùi Thị Hồng, khi ấy vừa mới tròn1 tuổi lên nương, phát rẫy. Nắng to thì bà chặt cây, cắm xuống đất cho con chơi. Mưa thì cả hai cùng chạy tìm chỗ trú. Hết giờ làm, hai vợ chồng trẻ tiếp tục chặt cây rừng đem đổi cho đồng bào lấy thêm rau sắn…

Đáng sợ nhất ở Mường Ảng vẫn là Hổ

Khó khăn và vất vả là thế, nhưng điều khiến những hộ gia đình ở Mường Ảng lo sợ nhất vẫn là… hổ. Hổ táo tợn gầm vang một góc rừng, thê lương và đầy đe dọa. Hổ còn lặng lẽ về làng đêm đêm, khi phát hiện ra đàn gia súc của phân trường đang mỗi ngày một lớn.

Nhiều năm đã qua đi, nhưng chị Hồng vẫn không thể quên được ký ức về… ông Ba mươi ở Mường Ảng. Đêm ấy, khi đang ngủ say, cả nhà chị bỗng giật mình thức giấc khi nghe thấy tiếng bầy lợn được nhốt dưới chuồng kêu hoảng loạn. Kèm theo đó là âm thành gầm gừ, tiếng vật lộn dồn dập.

“Hổ về. Mọi người nằm im”, ông Điều nhổm dậy, khe khẽ quát vợ và con gái nhỏ. Bên ngoài, tiếng lợn kêu váng vất. Chị Hồng chỉ biết nép chặt vào lòng bà Lan, rấm rứt. Sau chừng 20 phút, không gian trở lại lặng phắc. Nhưng chẳng ai dám ra xem, mà nơm nớp thức. Tới rạng sáng, khi đi kiểm tra, chú heo nái trong chuồng đã biến mất. Dấu chân hổ to như cái bát ăn cơm còn in vành vạnh trên vệt máu khô trước cửa chuồng.

Ông Phạm Văn Ngân (sinh năm 1934, quê ở Gia Lộc, tỉnh Hải Dương) cũng có nhiều năm gắn bó với Mường Ảng. Để lại bàn tay phải sau trận đánh đồi A1, người chiến sĩ tiểu đoàn 249, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 được huy động vào cùng phân trường với ông Điều. Dựng được một căn nhà đơn sơ, ông Ngân lúc nào cũng nơm nớp sợ… cọp beo.

Chị Phạm Minh, con gái đầu của ông Ngân kể: Ngày còn bé, mỗi lần nghe tiếng À uôm từ vạt rừng, chị lại co rúm cả lại. Người ở Mường Ảng khi đó vẫn truyền tai nhau nhiều câu chuyện về hổ. Như có bác nọ đi làm về gặp hổ chỉ kịp trèo lên cột điện. Phía dưới, chúa tể sơn lâm vẫn đang chồm lên, đưa hai chân trước đầy móng vuốt với theo. Việc mất gà, mất lợn… cũng không hề hiếm gặp.

Rất may, ông Ba mươi hình như cũng hiểu thấu nỗi vất vả, khó khăn mà những chiến sĩ nông binh đang đối mặt nên không lần nào… bắt mạng người. Sau chừng vài năm, khi phân trường phát triển mạnh, dần dần, “ông” cũng lui dần vào rừng xa, trả lại “lãnh thổ” cho những người lính cũ…