Sự hy sinh của 60 liệt sĩ Thanh niên xung phong (TNXP) Đại đội 915 tại ga Lưu Xá vào đêm Noel năm 1972

Sự hy sinh của 60 liệt sĩ Thanh niên xung phong (TNXP) Đại đội 915 tại ga Lưu Xá vào đêm Noel năm 1972 là một trong những trang sử bi tráng và xúc động nhất trên mảnh đất Thái Nguyên thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Đại đội 915 thuộc Đội 91 Bắc Thái, được thành lập với nhiệm vụ trọng yếu là đảm bảo giao thông thông suốt, vận chuyển lương thực, vũ khí từ hậu phương miền Bắc chi viện cho tiền tuyến miền Nam. Giữa lúc cuộc đối đầu trên không "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" đang ở giai đoạn khốc liệt nhất, ga Lưu Xá trở thành "túi bom" kinh hoàng, nơi đế quốc Mỹ tập trung hỏa lực hòng cắt đứt mạch máu giao thông chiến lược của ta.

Sáng ngày 24/12/1972, mặc cho tiếng gầm rú của máy bay địch và nguy cơ bom đạn cận kề, hơn 100 cán bộ, đội viên Đại đội 915 đã hành quân từ nơi trú quân về ga Lưu Xá để thực hiện nhiệm vụ khẩn cấp: giải tỏa hàng ngàn tấn hàng hóa quân sự và lương thực đang tồn đọng. Họ làm việc với tinh thần "tất cả vì miền Nam ruột thịt", chạy đua với thời gian dưới cái lạnh cắt da cắt thịt của mùa đông Việt Bắc. Đến chập tối, khi công việc vừa tạm ổn, cả đội tranh thủ ăn bữa cơm chiều để tiếp tục ca làm đêm thì bất ngờ, những đợt bom B-52 rải thảm của giặc Mỹ đã dội xuống ga Lưu Xá và khu vực lân cận. Trong giây phút sinh tử ấy, 60 anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống khi tuổi đời mới chỉ mười tám, đôi mươi – cái tuổi đẹp nhất của đời người với bao hoài bão và ước vọng xanh màu áo trẻ.

Đa số các liệt sĩ là con em các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Kinh đến từ hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn. Sự hy sinh tập thể này là một tổn thất vô cùng lớn lao, nhưng cũng đồng thời tạc dựng nên một tượng đài bất tử về lòng yêu nước và tinh thần xả thân vì độc lập dân tộc. Các anh, các chị ra đi khi bàn tay còn lấm bụi hàng, vai còn vương sương đêm, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình và đồng đội. Máu của 60 liệt sĩ đã hòa quyện vào lòng đất Lưu Xá, minh chứng cho ý chí sắt đá "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của thế hệ trẻ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh. Họ không chỉ là những công nhân giao thông dũng cảm mà còn là những lá chắn sống bảo vệ mạch máu chi viện cho miền Nam.

Ngày nay, Khu di tích lịch sử Quốc gia địa điểm lưu niệm các Anh hùng liệt sĩ Thanh niên xung phong Đại đội 915 tại phường Gia Sàng, thành phố Thái Nguyên đã trở thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ mai sau. Mỗi viên gạch, mỗi hiện vật tại đây đều kể lại câu chuyện về một đêm Noel đầy máu và hoa, nơi những đóa hoa bất tử đã tỏa hương thơm ngát cho sự nghiệp thống nhất non sông. Sự hy sinh của Đại đội 915 không chỉ là niềm tự hào của riêng người dân Thái Nguyên - Bắc Kạn mà còn là biểu tượng của tinh thần thép, một khúc tráng ca còn vang vọng mãi trong tâm khảm của mỗi người dân Việt Nam về cái giá của hòa bình và tự do.