Tầm nhìn của Nguyễn Ái Quốc trong lựa chọn Cao Bằng khi trở về tổ quốc và chuẩn bị tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Việt Nam (1941–1945) P2

1. Bối cảnh thế giới và trong nước

Chiến tranh thế giới II bùng nổ (1-9-1939) đã nhanh chóng làm đảo lộn trật tự thế giới. Sự đối đầu quyết liệt giữa các nước đế quốc (phát xít và không phát xít) không chỉ tạo ra những biến động sâu sắc về chính trị - quân sự, mà còn trực tiếp tác động đến phong trào cách mạng và giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa. Ở châu Á, phát xít Nhật đẩy mạnh chiến lược “Nam tiến”, từng bước thôn tính và khống chế Đông Dương, biến khu vực này thành bàn đạp phục vụ chiến tranh xâm lược.

Tại Đông Dương, từ tháng 9-1940, quân đội Nhật Bản tiến vào Bắc Kỳ, buộc thực dân Pháp đầu hàng và chấp nhận chia sẻ quyền thống trị. Sự tồn tại song song của hai thế lực xâm lược Nhật - Pháp đã đẩy nhân dân Việt Nam vào tình trạng bị áp bức, bóc lột nặng nề hơn bao giờ hết. Mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với đế quốc Pháp và phát xít Nhật trở thành mâu thuẫn chủ yếu, gay gắt nhất.

Trong nước, sau phong trào dân chủ 1936-1939, hệ thống tổ chức đảng được khôi phục và củng cố ở nhiều địa phương, đặc biệt là ở vùng miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, lúc này thực dân Pháp ở Đông Dương bắt đầu thi hành chính sách phản động, ráo riết khủng bố phong trào đấu tranh cách mạng, bắt giam các chiến sĩ cách mạng, cấm các hoạt động công khai, hợp pháp, siết chặt ách cai trị. Trước tình hình mới, yêu cầu cấp bách đặt ra là phải có sự điều chỉnh chiến lược kịp thời, lựa chọn địa bàn phù hợp để xây dựng căn cứ địa, phát triển lực lượng, chuẩn bị cho giai đoạn quyết định của cách mạng Việt Nam.