Tầm nhìn của Nguyễn Ái Quốc trong lựa chọn Cao Bằng khi trở về tổ quốc và chuẩn bị tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Việt Nam (1941–1945) P5

4. Cao Bằng - nơi tổ chức Hội nghị Trung ương 8 (5-1941)

Sau một thời gian khẩn trương chuẩn bị, đã diễn ra HNTƯ 8, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã chủ trì HNTƯ 8 tại lán Khuổi Nậm - Pác Bó từ ngày 10 đến 19-5-1941.

Trên cơ sở phân tích những diễn biến mới của tình hình thế giới, Hội nghị nhận định: “Nếu cuộc đế quốc chiến tranh lần trước đã đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa thì cuộc đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó mà cách mạng nhiều nước thành công”3, “Liên Xô thắng trận, quân Tàu phản công... Tất cả các điều kiện ấy sẽ giúp cho các cuộc vận động của Đảng ta mau phát triển và rồi đây lực lượng sẽ lan rộng toàn quốc để gây một cuộc khỏi nghĩa toàn quốc rộng lớn”4.

Phân tích thái độ chính trị của các giai cấp, tầng lớp, Hội nghị nêu rõ ở nước ta mâu thuẫn chủ yếu đòi hỏi phải được giải quyết cấp bách là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với đế quốc phát xít Pháp - Nhật. Bởi vậy, “Cần phải thay đổi chiến lược... cho hợp với nguyện vọng chung của toàn thể nhân dân Đông Dương...”. Nhiệm vụ đánh Pháp đuổi Nhật “không phải riêng của giai cấp vô sản và dân cày, mà là nhiệm vụ chung của toàn thể nhân dân Đông Dương”, “cuộc cách mạng Đông Dương hiện tại không phải là cuộc cách mạng tư sản dân quyền, cuộc cách mạng phải giải quyết hai vấn đề: phản đế và điền địa nữa, mà là cuộc cách mạng chỉ phải giải quyết một vấn đề cần kíp “dân tộc giải phóng”, vậy thì cuộc cách mạng Đông Dương trong giai đoạn hiện tại là một cuộc cách mạng dân tộc giải phóng” 5.

Hội nghị chủ trương: “Trong lúc này khẩu hiệu của Đảng ta là trước hết phải làm sao giải phóng cho được các dân tộc Đông Dương ra khỏi ách của giặc Pháp - Nhật... nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được”6. Hội nghị tiếp tục chủ trương đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, tạm gác khẩu hiệu “đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày” thay bằng các khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo, chia lại ruộng đất công cho công bằng, giảm tô, giảm tức.

Để có lực lượng tham gia thực hiện cuộc cách mạng vĩ đại này, từ thành công của việc xây dựng thí điểm Mặt trận Việt Minh ở Cao Bằng trước đó, Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, gọi tắt là Việt Minh. Trên cơ sở dựa vào khối liên minh công - nông, Việt Minh tập hợp mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt giai cấp, dân tộc, tôn giáo, phú nông, địa chủ, tư bản bản xứ, miễn là có tinh thần yêu nước, thương nòi sẽ cùng nhau thống nhất trong Mặt trận, thu góp toàn lực đem tất cả ra phục vụ công cuộc đấu tranh giành quyền độc lập, tự do cho dân tộc, đánh tan giặc Pháp - Nhật xâm lược.

Cũng tại Hội nghị này, Trung ương quyết định phải xúc tiến ngay công tác chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, coi đây là nhiệm vụ trung tâm của Đảng và của nhân dân trong giai đoạn hiện tại. Để đưa cuộc khởi nghĩa vũ trang đến thắng lợi, cần phải ra sức phát triển lực lượng cách mạng và hình thức tổ chức thích hợp, tiến hành xây dựng căn cứ địa. Nghị quyết Hội nghị ghi rõ: “Phải luôn luôn chuẩn bị một lực lượng sẵn sàng, nhằm vào cơ hội thuận tiện hơn cả mà đánh lại quân thù...”. Trong những hoàn cảnh nhất định “với lực lượng sẵn có, ta có thể lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa từng phần trong từng địa phương cũng có thể giành sự thắng lợi mà mở đường cho một cuộc tổng khởi nghĩa to lớn”7.

Những quyết sách quan trọng nêu trên chính là ngọn cờ dẫn đường cho nhân dân Việt Nam tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổi Nhật, giành độc lập cho dân tộc và tự do cho nhân dân.

Việc tổ chức HNTƯ 8 tại Cao Bằng không chỉ xuất phát từ yêu cầu an toàn về mặt tổ chức, mà còn thể hiện tư duy gắn lý luận với thực tiễn: những quyết sách chiến lược của Đảng được hình thành ngay trong lòng phong trào cách mạng, nơi quần chúng đang trực tiếp đấu tranh, xây dựng lực lượng và căn cứ địa. Thành công của HNTƯ 8 có sự đóng góp quan trọng của Đảng bộ và quần chúng cách mạng Cao Bằng. Cao Bằng đã tạo mọi điều kiện để Hội nghị diễn ra thuận lợi; bảo vệ, bảo đảm tuyệt đối bí mật địa điểm Hội nghị; đưa đón an toàn các lãnh tụ của Đảng, các đồng chí lãnh đạo ở Trung ương từ các địa phương khác đến dự Hội nghị.