TẦM NHÌN VƯỢT THỜI ĐẠI VÀ LỜI NGHÌN NĂM DẶN LẠI THẾ HỆ TRẺ TRONG BỨC THƯ KHAI TRƯỜNG ĐẦU TIÊN

Tháng 9 năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa mới khai sinh sau cuộc Cách mạng Tháng Tám lịch sử. Đất nước ta lúc bấy giờ như một con thuyền nhỏ trước cơn sóng dữ, phải đối mặt với muôn vàn khó khăn thử thách: giặc đói hoành hành, giặc ngoại xâm rập rình ngoài bờ cõi, và đặc biệt là "giặc dốt" khi có tới hơn 90% dân số không biết chữ. Giữa bối cảnh bộn bề của những ngày đầu lập quốc, khi chính phủ non trẻ phải giải quyết hàng trăm công việc cấp bách, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành thời gian để viết một bức thư tay gửi cho các em học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam độc lập.

Bức thư ấy không chỉ là những lời thăm hỏi, động viên thông thường của một người ông, người bác, mà nó mang tầm vóc của một chiến lược quốc gia về giáo dục và con người. Trong thư, Người đã gửi gắm một kỳ vọng vô cùng lớn lao: "Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu". Lời khẳng định đanh thép ấy đã đặt toàn bộ tương lai, tiền đồ của quốc gia lên vai thế hệ trẻ và khẳng định vị thế tối thượng của tri thức trong việc canh tân đất nước.

Tầm nhìn vượt thời đại của Bác Hồ nằm ở chỗ: Người sớm nhận ra rằng một dân tộc dốt là một dân tộc yếu. Muốn giữ vững nền độc lập, muốn đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn và lạc hậu thì con đường duy nhất chính là phát triển giáo dục, nâng cao dân trí và đào tạo nhân tài. Việc học tập của học sinh không còn là chuyện cá nhân hay chuyện của mỗi gia đình, mà nó đã trở thành nhiệm vụ lịch sử, đóng vai trò quyết định đến thể diện và vị thế của dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế. Bác muốn người trẻ Việt Nam không chỉ học để biết chữ, mà học để làm chủ đất nước, học để tự tin đứng ngang hàng với bạn bè năm châu.

Hơn 80 năm đã trôi qua kể từ mùa thu lịch sử ấy, lời dặn của Bác vẫn vang vọng và vẹn nguyên tính thời sự đối với mỗi học sinh, sinh viên hiện nay. Trong thời đại cách mạng công nghiệp, khi tri thức và công nghệ thay đổi từng ngày, câu nói của Bác chính là hồi chuông nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ trẻ. Học tập không chỉ để xây dựng sự nghiệp cho bản thân, mà còn là để cống hiến, để đưa hai tiếng "Việt Nam" kiêu hãnh ngân vang trên bản đồ trí tuệ thế giới, hoàn thành tâm nguyện mà Người hằng mong mỏi.