TÁM TIỆM – NGƯỜI PHỤ NỮ ĐỂ LẠI ĐÔI CHÂN NƠI NGỤC TÙ

Năm 1968, Phạm Thị Mai mới ngoài 20 tuổi. Ở cái tuổi nhiều người còn chưa đi hết những tháng ngày tuổi trẻ, cô du kích mang bí danh Tám Tiệm đã phải đối diện với những lựa chọn nghiệt ngã nhất của cuộc đời: chịu đựng đau đớn để bảo vệ đồng đội, hay đổi lấy sự sống bằng cách phản bội cách mạng.

Bà đã chọn con đường thứ nhất.

Ngày 8/3/1968, trong trận càn quét lớn tại khu vực Hàm Chính – Hàm Liêm, Tám Tiệm cùng bốn đồng đội ở lại bám trụ trong một căn hầm bí mật. Khi quân địch phát hiện vị trí, súng đạn và lựu đạn liên tiếp trút xuống. Bốn người lần lượt ngã xuống. Dù bị thương, bà vẫn chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, trước khi bị bắt.

Từ đây, cuộc chiến của người nữ du kích bước sang một hình thức khác. Không còn khẩu súng trong tay, không còn đồng đội sát cánh, bà phải một mình đối mặt với những trận đòn tra tấn và những lời dụ dỗ của kẻ thù.

Chúng đưa ra những lời hứa hẹn về nhà cửa, xe cộ, cuộc sống sung túc ở Phan Thiết. Đổi lại, bà phải khai báo những cơ sở cách mạng mà mình biết. Nhưng chúng đã không nhận được điều mình muốn.

Bởi với Tám Tiệm, có những điều không thể đem ra mặc cả, dù cái giá phải trả là chính mạng sống của mình.

Hai chân bị thương tổn nghiêm trọng, bà trải qua nhiều lần phẫu thuật và cắt bỏ chân. Vết thương nhiễm trùng nặng, sự sống có lúc chỉ còn mong manh. Nhưng điều khiến câu chuyện của bà day dứt hơn cả không chỉ là nỗi đau thể xác, mà còn là hình ảnh người mẹ già lặn lội đến bệnh viện, nhà tù thăm con.

Mỗi lần gặp, người mẹ lại chứng kiến con gái mất thêm một phần cơ thể. Bà mang phần chân bị cắt của con về quê chôn cất trong nước mắt. Đau đớn đến mức, bà đã chuẩn bị sẵn một phần đất, bởi không biết con mình còn có thể sống được bao lâu.

Có lẽ, chẳng nỗi đau nào của chiến tranh chỉ dừng lại trên thân thể người trực tiếp chịu đựng. Nó còn in hằn trong đôi mắt người mẹ, trong những giọt nước mắt không thể cứu con khỏi đòn roi, trong nỗi bất lực của những người thân chỉ biết cầu mong một phép màu.

Và phép màu ấy đã đến. Tám Tiệm sống sót.

Tháng 12/1970, bà được trả tự do. Mang trên mình thương tật đặc biệt nặng, bà vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng, rồi lại bị bắt, bị giam cầm thêm những năm tháng khác. Đến tháng 11/1974, bà mới trở về căn cứ, tiếp tục công tác cho đến ngày đất nước hòa bình.

Sau năm 1975, người phụ nữ từng đi qua những năm tháng khốc liệt ấy trở về quê hương, cùng người dân khôi phục cuộc sống, nuôi dạy hai con gái. Không còn những trận đánh giữa lòng địch, không còn những cuộc tra hỏi trong ngục tù, nhưng những mất mát mà chiến tranh để lại sẽ theo bà suốt cuộc đời.

Năm 2000, Phạm Thị Mai được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với những chiến công của bà. Nhưng khi nhìn lại cuộc đời Tám Tiệm, có lẽ điều khiến người ta kính phục nhất vẫn là sự lựa chọn của một người phụ nữ trẻ: dù bị dồn đến tận cùng đau đớn, bà vẫn không đánh đổi niềm tin và đồng đội để đổi lấy sự an toàn cho bản thân.