Thành cổ Quảng Trị - "Mùa hè đỏ lửa"

Cái vết sẹo trên vai ông mỗi khi trái gió trở trời lại đau nhức, nó không phải chỉ là da thịt, nó là cả một thời tuổi trẻ, là ký ức về những ngày máu và lửa ở Thành cổ Quảng Trị.

Năm đó, ông – Nguyễn Văn Hùng, chàng trai 20 tuổi vừa rời lũy tre làng ở Thanh Hóa để vào chiến trường. Lúc ấy, bọn ông trẻ lắm, hăm hở lắm, cứ nghĩ đi đánh giặc là điều gì đó hào hùng lắm, nhưng khi đặt chân đến bờ sông Thạch Hãn, cái không khí chết chóc nó đặc quánh lại, đến thở cũng thấy mặn chát mùi thuốc súng.

Đó là mùa hè năm 1972, người ta gọi là "Mùa hè đỏ lửa".

Cháu cứ tưởng tượng đi, một diện tích chưa đầy 6 cây số vuông mà mỗi ngày phải hứng chịu hàng nghìn quả đại bác, hàng trăm tấn bom từ máy bay B-52. Đất ở Thành cổ không còn màu nâu nữa, nó chuyển sang màu xám đen, tơi tả vì bom cày đi xới lại. Ông và đồng đội bám trụ trong những cái hầm kèo chật chội, nước ngập đến ngang thắt lưng, bùn đất bết vào tóc tai, quần áo.

Ông nhớ nhất là một buổi chiều tháng 8. Lúc đó, pháo địch rót vào như mưa rơi, tiếng nổ chát chúa bên tai khiến đầu óc ông quay cuồng. Ông đang ở cùng khẩu đội với thằng Bình – nó cùng quê với ông, nhỏ hơn một tuổi, hai đứa vẫn hay chia nhau nửa điếu thuốc lào lúc ngơi tay súng.

Thằng Bình đang mải mê nạp đạn cho khẩu đại liên thì một tiếng Xoẹt xé nát không gian. Một quả pháo rơi ngay sát miệng công sự. Theo bản năng, chẳng kịp suy nghĩ gì cả, ông chỉ kịp hét lên một tiếng rồi đổ nhào người về phía thằng Bình, lấy tấm lưng này che lấy nó. Một sức nóng kinh người ập đến, rồi mọi thứ tối sầm lại...

Lúc tỉnh dậy, ông thấy mình nằm trong trạm phẫu thuật dã chiến. Thằng Bình ngồi bên cạnh, khóc tu tu như đứa trẻ. Nó bảo: "Anh Hùng ơi, anh cứu em rồi, nhưng lưng anh...". Ông cười không nổi, chỉ thấy mừng vì nó vẫn còn sống. Nhưng cháu biết không, trong 81 ngày đêm ấy, không phải ai cũng may mắn như ông. Nhiều đồng đội của ông đã nằm lại mãi mãi, thân xác họ hòa vào từng tấc đất, từng viên gạch của Thành cổ.

Bây giờ ngồi đây, nhìn cháu lớn khôn, nhìn quê mình thanh bình, ông lại nhớ về cái mùi khói bom năm ấy. Ông muốn kể cho cháu nghe, không phải để cháu sợ chiến tranh, mà để cháu hiểu rằng: Hòa bình này có cái giá của nó đấy, cháu ạ. Nó được đánh đổi bằng máu xương, bằng những lời hứa ngày trở về của những chàng trai mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi.