Thầy Nông Văn Nhây – Người “thuyền trưởng” của Trường Thiếu nhi Rẻo cao Việt Bắc

Năm 1957, Khu ủy và Ủy ban Hành chính Khu Tự trị Việt Bắc quyết định thành lập Trường Thiếu nhi Rẻo cao, trực thuộc Sở Giáo dục Khu . Nhà trường có nhiệm vụ tạo nguồn cán bộ người dân tộc thiểu số cho các tỉnh trong vùng, đồng thời được Sở Giáo dục Khu quản lý chuyên môn và cấp ngân sách. Thầy Nông Văn Nhây vinh dự được bổ nhiệm làm Hiệu trưởng.Những ngày đầu, cơ sở vật chất thiếu thốn: nhà tranh đơn sơ, đội ngũ giáo viên ít ỏi. Thầy cùng các đồng nghiệp lên tận bản làng vận động bà con cho con em đi học .Ngày 11/5/1958, lễ khai giảng năm học đầu tiên diễn ra trong không khí tưng bừng . Thầy Nông Văn Nhây thay mặt cán bộ, giáo viên nêu quyết tâm:“Khắc phục khó khăn để nuôi dạy học sinh thật tốt, xây dựng trường phát triển nhanh, mạnh, xứng đáng với niềm tin cậy của Đảng và nhân dân các dân tộc.” Những khoảnh khắc ấy, những việc làm tận tâm ấy đã gieo vào lòng học trò niềm tri ân sâu sắc. Học sinh trưởng thành, thành đạt, và luôn nhớ về thầy – người đặt nền móng cho giáo dục vùng cao Việt Bắc. Thầy không chỉ là người lãnh đạo mà còn chăm sóc tận tâm từng học sinh: tắm gội, động viên, dạy dỗ. Trong những năm kháng chiến gian khổ, khi bom Mỹ rơi ác liệt, thầy luôn tìm phương án tốt nhất để bảo đảm an toàn cho học sinh, đưa trường đi sơ tán tới những vùng an toàn như Sơn Cẩm, Phú Lương, Tràng Xá, Võ Nhai… Khi sơ tán tại Võ Nhai, thầy còn huy động học sinh giúp dân gặt lúa, mở đường dân sinh – được người dân nhớ ơn và gọi là “đường Nông Văn Nhây”. Thầy sống tình cảm, tận tâm, đi đâu cũng được bà con yêu mến và giúp đỡ.Năm 1971, vì gia đình, thầy xin chuyển về Ban Văn xã, Uỷ ban hành chính tỉnh Lạng Sơn để chăm sóc mẹ già. Năm 1986, thầy nghỉ hưu, thầy đã được tặng huy hiệu 40 năm tuổi Đảng cùng nhiều bằng khen, giấy khen . Năm 1991, thầy qua đời ở tuổi 66, nhưng hình ảnh một thầy hiệu trưởng tận tụy, đầy lòng nhân ái vẫn còn mãi trong ký ức học trò.________________________________________ Vài nét Trường Thiếu nhi Rẻo cao (sau đổi là Vùng cao) Việt Bắc lúc mới thành lập:• Địa điểm: Khu đồi thấp, phố Quan Triều, thị xã Thái Nguyên (tổ 7, phường Quang Vinh cũ) • Cơ sở vật chất: Ban đầu bằng tranh, tre, nứa, lá; gồm phòng học, nhà ăn tập thể, khu nhà ở học sinh • Đội ngũ: Khoảng 10 cán bộ, giáo viên từ Khu ủy, Ủy ban Hành chính Khu và Khu Giáo dục Việt Bắc, gồm: Thầy Nông Văn Nhây, Chu Thiện, Thầy Vị, Thầy Phượng, Thầy Toàn, Lý An Huy, La Quang Sự, Hoàng Văn Vừ, cô Nhâm, cô Bằng…• Công nhân viên: Ông Đạt, bà Mão (thủ kho, tiếp phẩm), bà Hải, bà Thó, bà Phận, cô Mỹ (bảo mẫu), bà Huê, bà Gái, ông Huy (kế toán; sau đó bà Liên thay), bà Hà Thị Liên (y tá), ông Tôn (tiếp phẩm), đến năm 1960 có thêm ông Thu làm tiếp phẩm • Học sinh: Sau gần 1 năm, đã vận động khoảng 30 học sinh người Tày, Nùng, Dao, Mông, Lô Lô, Sán Chay, Bố Y từ 5 tỉnh về học nội trú